تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات

تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات - جمالی، قدرت الله - الصفحة ٣٨

روشن است كه تنها جسم آدمى نيست كه به كار نياز دارد، بلكه رشد روح او و قواى معنوى و فكر و فرهنگ و تربيت او نيز به كار بستگى دارد و بيكارى بر معنويت آدمى نيز آثار زيانبار مى‌گذارد و چه بسا به فساد و تباهى انسانها و نابودى جوامع بينجامد. در اين راستا امام صادق (ع) در سخن ارزشمندى مى‌فرمايند:
اگر آنچه را انسان نياز داشت، نظام طبيعت آماده و ساخته و پرداخته در اختيار او مى‌گذاشت و انسان نياز خود را به راحتى و بدون تلاش بر طرف مى‌كرد، و پيوسته اوقات خود را به بيكارى و فراغت مى‌گذراند، به فساد و تباهى كشيده مى‌شد، و ناگزير نيرو و انرژى خود را در راههايى صرف مى‌كرد كه به نابودى خود و همنوعش مى‌انجاميد. چون هنگامى كه انسان در كارهاى سازنده اقتصادى، اجتماعى، تشكيل خانواده و تأمين آنان نياز به تلاش نداشت، به كارهاى ويرانگر و فساد آلود كه در جهت صحيح زندگى و مسير حيات قرار ندارد، دست مى‌يازد و خود و جامعه را به نابودى مى‌كشاند. «١» ٢- ٢. نكوهش تنبلى و بيكارى‌ در فرهنگ دين، كار و كوشش ضرورتى است اجتناب‌ناپذير كه همه لحظات زندگى را در بر مى‌گيرد. سستى، تنبلى و بيكارى جامعه را به شدت آسيب‌پذير مى‌سازد.
تعاليم ارزشمند دين خواهان دخالت تمام افراد در توليد به طور مستقيم يا غير مستقيم و در مسئوليت و وظايفى است كه نظام عادلانه اسلام آن را