تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات

تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات - جمالی، قدرت الله - الصفحة ١٠٢

زباله دان مى‌ريزند و اتلاف مى‌كنند. «١» و همينطور برگزارى مجالس لهو و لعب و گناه، عياشى و خوشگذرانى كه معمولا با اتلاف مال همراه است، و به طور كلى انفاق و خرج كردن چيزى در غير طاعت خداوند، تبذير است، چنانكه امام صادق (ع) مى‌فرمايد:
مَنْ انفَقَ شَيئَاً فِى غَيرِ طاعَةِ اللَّهِ فَهُوَ مَبْذُرٌ وَ مَنْ أَنْفَقَ فِى سَبِيلِ اللَّهِ فَهُوَ مُقْتَصِدٌ. «٢» كسى كه در غير راه اطاعت فرمان خداوند مالى انفاق كند، تبذير كننده است و كسى كه در راه خدا انفاق كند ميانه رو است.
نتيجه اينكه، اسراف، تجاوز از حد تعادل است بدون آنكه تضييع مال را به همراه داشته باشد ولى تبذير آن است كه اتلاف و ضايع كردن مال را به دنبال دارد.
آثار سوء اسراف و تبذير: در لا بلاى مطالب قبل، به برخى از آثار و عواقب زشت اسراف و تبذير اشاره شد، و در اينجا به بعضى ديگر اشاره مى‌شود كه يكى از آنها مبتلا شدن جامعه به زندگى طبقاتى است؛ زيرا افراد برخوردار از درآمد زياد، با اسراف كارى‌ها و ولخرجيها، بخش زيادى از امكانات جامعه را به خود اختصاص مى‌دهند. در مقابل، عده زيادى كه از درآمد اندك برخوردارند، بايد به به يك زندگى سخت و دشوار اكتفا كنند كه بخشى از اين وضعيت، ناشى از كميت و كيفيت زندگى همان طبقه اشراف است؛ به عبارت ديگر، با حاكم شدن روحيه اسراف و تبذير، كالاها و خدمات به جاى تأمين نيازهاى واقعى و لازم، صرف زياده روى‌ها و لا اباليگرى‌هاى مسرفان مى‌شود.