تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات

تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات - جمالی، قدرت الله - الصفحة ٥٤

از اين رو طرف‌هاى مشورت خودشان را در آن فكر و تصميمى كه گرفته شده، شريك مى‌دانند و احساس نمى‌كنند كه چيزى بر آنها تحميل شده باشد. و نيز بعد از مشورت در صورت پيروزى و موفقيت، شخص مشورت كننده كمتر مورد حسادت واقع مى‌گردد؛ زيرا ديگران پيروزى وى را از خودشان مى‌دانند و معمولًا انسان نسبت به كارى كه خودش انجام داده، حسد نمى‌ورزد، و نيز در صورت شكست، ملامت و شماتت و اعتراض بر او بسته است؛ زيرا كسى به نتيجه كار خودش اعتراض نمى‌كند. «١» مشورت موجب شناخت از خطاها مى‌شود، آن گونه كه امام على (ع) مى‌فرمايد:
مَنِ استَقبَلَ وُجوهَ الاراءِ عَرَفَ مَواقِعَ الخَطاء. «٢» هركه باآراء گوناگون روبروشود، نقاطاشتباه و خطاى‌هركار را خواهدشناخت.
بينش عقلانى اقتضا دارد كه انسان از ديگران نظر بخواهد. حضرت امير (ع) مى‌فرمايد: عاقل كسى است كه رأى خود را متهم كند (نادرست شمارد) و به هر چه نفسش در نظر او آراسته جلوه داد، اعتماد نكند. «٣» و نيز در جاى ديگر فرمود:
هرگاه انديشه‌ات چيزى را نپذيرفت، و بر عقلت گران آمد، انديشه خردمندان را درياب كه [بدين سان‌] آنچه برايت ناشناخته است و نامعقول مى‌نمايد، روشن مى‌شود و انكارت از بين مى‌رود. «٤»