«مدبر» از صفات حق تعالى است و «تدبير» از افعال اوست كه در گنجينه وجود آدمى تجلى نموده است. اديان الهى با تكيه بر آموزه‌هاى فطرى انسانها، تدبير الهى در امر عظيم خلقت و شگفتى‌هاى آن را به او ياد آور شده‌اند.
در قرآن كريم، اين واژه مورد توجه قرار گرفته و از باب مصداق سرگذشت انبياء به ويژه حضرت يوسف (ع) و خزانه دارى او در حكومت مصر و نجات مردم آن سامان از سالهاى قحطى را به تصوير كشيده است.
سه خصلت موجب صلاح كار مؤمن است: شناخت دين، اندازه دارى و تدبير صحيح در امور زندگى، و صبر و استقامت در برابر مشكلات و مصائب.
سامانيابى اقتصادى و رشد آن در گرو تدبير دقيق و صحيح است.
تدبير هميشه هماهنگ با دانش و تخصص و عقل و درايت است و از عمل بدون تفكر به دور است.
بصيرت يافتن در امور، جلوگيرى از اسراف و تبذير، سلامت، عزّت، بهره بردارى صحيح از امكانات و منابع و ... از آثار تدبير است. در مقابل، بى‌تدبيرى و سوء تدبير سبب تحير و سرگردانى، نابسامانى اقتصادى و فقر، هلاكت منابع، عقب ماندگى، اختلاف و از هم پاشيدگى اساس خانواده و ...
خواهد شد.
«تدبير» به معناى عاقبت انديشى، تفكر و حسابگرى در عواقب و پيامد كارهاست. از اين رو تدبير و عاقبت انديشى و برنامه‌ريزى در امور اداره، سازمان و خانواده ركن اساسى پيشرفت و كمال است. واژه «دبر» و مشتقات آن ٤٤ بار در قرآن آمده است.
«معيشت» از ريشه «عيش» به معناى زندگى است كه تنها در مورد