١- ٤. نظارت و كنترل مصرف «١» از شاخه‌هاى پر اهميت نظارت و كنترل در امور معيشت، نظارت و كنترل بر مصرف‌است كه گاه ارزش و جايگاه آن از «توليد بيشتر» مهم‌تر مى‌شود.
مراد از اين نوع نظارت، آن است كه، مصرف با توجه به سطح درآمد فرد و جامعه و در مواقعى با توجه ويژه به نسل‌هاى بعد، دورى از اسراف، تبذير و اتلاف صورت گيرد، تا جامعه به سوى‌مصرف‌گرايى و وابستگى سوق پيدا نكند.
حضرت يوسف (ع) در دوران وزارت و خزانه دارى خود، سعى كرد در آن هفت سال فراوانى نعمت بر مصرف به شدت نظارت كند تا بتواند قسمت مهمى از توليدات كشاورزى را براى سالهاى سختى كه در پيش بود، ذخيره نمايد. طبق مستفاد بعضى از روايات، «٢» آن حضرت با تدبير خاصى براى پايان دادن استثمار طبقاتى و فاصله ميان قشرهاى مردم مصر، از سالهاى قحطى استفاده مطلوب نمود.
توضيح آنكه: حضرت در هفت سال فراوانى نعمت سعى كرد مصرف را به شدت‌نظارت و كنترل نمايد و از اين طريق بخش زيادى از توليدات كشاورزى را براى سالهاى قحطى كه در پيش بود، ذخيره كند. با استفاده از مهارت و تدبير ويژه در سالهاى مختلف قحطى، مواد غذايى را در مقابل درهم و دينار، جواهرات، چهارپايان، غلامان و كنيزان، خانه‌ها، مزارع و آبها فروخت. سپس تمام آنها را به صورت عادلانه‌اى به آنها بازگرداند؛