تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات

تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات - جمالی، قدرت الله - الصفحة ٩٢

مى‌دهد، ولى غالباً اين كلمه در مورد هزينه‌ها و خرجها شهرت دارد. «١» از خود آيات قرآن به خوبى استفاده مى‌شود كه اسراف نقطه مقابل تنگ گرفتن و سخت‌گيرى است. آنجا كه مى‌فرمايد:
وَالَّذينَ اذاانفَقُوا لَمْ‌يُسرِفُوا وَ لَمْ‌يَقتُرُوا وَ كانَ بَينَ ذلكَ قَواماً. (فرقان: ٦٧)
و كسانى كه هرگاه انفاق كنند، نه اسراف مى‌نمايند و نه سختگيرى؛ بلكه در ميان اين دو، حد اعتدالى دارند.
مصارف مسرفانه، يكى از مذموم‌ترين اعمال از ديدگاه اسلام است و در آيات و روايات شديداً محكوم شده است. در آيات قرآن به عنوان يك برنامه فرعونى از او نام برده شده «٢» و سرانجام اسراف كنندگان را دوزخ و جهنم مى‌داند. «٣» اسراف در مصرف منابع طبيعى، تجاوز به حقوق ديگران و هدر سازى امكاناتى است كه به همه انسانها و نسلها تعلق دارد. از اين رو در جهان بينى دينى، اسراف و مصرف بى‌رويه سرانجام به نابودى امكانات مى‌انجامد كه همه را در كام نيستى فرو مى‌برد. به فرموده امام على (ع):
السَّرْفُ مَثواةٌ. «٤» مصرف بى رويه، عامل نابودى است.
فلسفه حرمت اسراف: اسراف، خروج از حد تعادل بوده كه نوعى‌