تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات

تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات - جمالی، قدرت الله - الصفحة ٩٨

گرفته است. «١» تبذير، در مواردى است كه انسان اموال خود را به صورت غير منطقى و فساد، مصرف كند و معادل آن در فارسى «ريخت و پاش» است. «٢» تبذير، پيوسته همراه با يك نوع اتلاف مال مى‌باشد؛ زيرا صرف مال، بدون غرض عقلايى همان تضيع و از بين بردن ثروت است.
بنابراين اتلاف و بيهوده صرف كردن مال، چه از نظر كمى و چه از نظر كيفى، از نظر اسلام ممنوع و حرام است، از اين رو بايد، به جنبه‌هاى كيفى مصرف كالاهاى مختلف، استعدادهاى نهايى منابع توليدى و خدماتى توجه كامل داشت و هر منبع خدماتى يا ماده توليدى را بايد در جايى به كار گرفت كه بيشترين بازدهى را داشته باشد تا از استعدادهاى بالقوه آن به طور كامل بهره بردارى شده باشد. «٣» در قرآن كريم، تبذير كنندگان برادران شياطين ناميده شده‌اند. «٤» توضيح آنكه خداوند نيرو و توان و هوش و استعداد فوق العاده‌اى به شيطان داده بود و او همه اين نيروها را در غير موردش يعنى در طريق اغوا و گمراهى مردم صرف كرد، از اين رو تبذير كنندگان نيز مانند شيطان نعمت‌هاى خدادادى را كفران مى‌كنند و در غير مورد قابل استفاده صرف مى‌نمايند. «٥» مصاديق اسراف و تبذير: با توجه به وسعت معنى كلمه اسراف و تبذير، مصاديق فراوانى براى آن دو در آيات و روايات و كارهاى روزمره مردم‌