تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات

تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات - جمالی، قدرت الله - الصفحة ١٠٠

مصرف در غير مورد نياز، اتلاف مال قابل استفاده و بد استفاده كردن، از مصاديق اسراف و تبذير خواهند بود.
بر اساس بعضى از روايات، دور ريختن هسته خرما و باقى مانده آب، پوشيدن لباس مهمانى در محيط كار و مصرف اقلام زيانبار از مصاديق اسراف و تبذير هستند. «١» ساختمانى كه مى‌توان از آن همه گونه استفاده برد و تنها نقص آن اين است كه مطابق مد روز نيست، خراب كردن آن تبذير است؛ ريشه كن كردن باغ ميوه‌اى كه هر ساله منافع گوناگون از او عايد مى‌شود و تبديل آن به ساختمان تبذير است، با آن كه مى‌شود اين ساختمان را در اراضى متروكه در اطراف شهر كه هم ساختمان ارزان‌تر و هم از جهت مساحت وسيع‌تر است احداث كرد، و نيز مرمت و حفاظت نكردن از باغ و ساختمان تا آن كه خراب و ويران شود نوع ديگر از تبذير است.
از نظر فقه اسلام، تأمين آب و غذاى حيوانى كه در ملك انسان است، واجب است در صورتى كه نتواند با چريدن آزاد، خود را سير كند و اگر تأمين نكند حاكم او را مجبور مى‌كند و اگر نشد حاكم از او نيابت مى‌كند.
اين جمله معروف در زبانها كه «اختيار مالم را دارم، مى‌خواهم آنرا آتش بزنم» از حرف‌هاى غلط و اشتباه است و اينطور نيست كه انسان نسبت به مال خود تا حدى كه بتواند آن را اتلاف و نابود كند، سلطنت داشته باشد. «٢»