فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٤٩ - تغلیظ
و يا در مشاهد مشرّفه و غير آن از مكانهاى مقدّس.
تغليظ قسم به يكى از امور يادشده نسبت به كافر، به قول، زمان يا مكانى انجام مىگيرد كه نزد او محترم و مقدّس است، مانند قسم دادن مسيحى در كليسا در روز يكشنبه و يهودى در معبدش، روز شنبه به الفاظ و اسامى مقدّس نزد ايشان.(٢)
بر حاكم، تغليظ در قسم دادن نسبت به تمامى حقوق هرچند اندك ـ بجز حقوق مالىِ كمتر از يك چهارم دينار ـ مستحب است.(٣)
اگر طرف دعوا از پذيرفتن تغليظ در قسم خوددارى ورزد بر آن اجبار نمىشود. با خوددارى وى، نكول(-->نكول)نيز تحقّق نمىيابد.(٤)
٢. تغليظ فعلى (تشديد مجازات):از موارد تشديد مجازات، ارتكاب زنا(-->زنا)با مرده است؛ بدين معنا كه حاكم، زناكار را بيش از حدّ مقرّر به مقدار صلاحديد، كيفر مىكند. همچنين اگر كسى اين عمل را در مكانى شريف مانند مسجد و مشاهد مشرّفه يا زمانى شريف همچون ماه رمضان مرتكب گردد.(٥)برخى در ارتكاب لواط(-->لواط)با مرده نيز تشديد مجازات را ثابت دانستهاند.(٦)
كسى كه در ماه حرام(-->ماههاى حرام)ديگرى را كشته مشمول تغليظ مجازات است و در صورت درخواست ولىّ مقتول، علاوه بر ديه كامل ملزم به پرداخت يك سوم ديه مىشود. در اينكه حكم يادشده در حرم مكّه و حرم امامان معصوم عليهم السّلام نيز جارى است يا نه، اختلاف است. در ثبوت تغليظ بين كشتن مسلمان و غير مسلمان فرقى نيست. چنانكه تغليظ تنها در مورد قتل است و در غير قتل جارى نمىشود.
در فرض اجتماع دو سبب از اسباب تغليظ ـ مانند كشتن در مكّه در ماه حرام ـ آيا مقدار اضافى ديه (يك سوم) تعدّد مىيابد يا نه، اختلاف است.(٧)