فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٩٨ - پیری
طهارت:كسى كه به جهت پيرى توان دسترسى به آب ندارد بايد تيمّم كند.(١)
صلات:حضور در نماز جمعه ـ در فرض وجوب آن ـ بر پيرى كه توان حضور در آن را ندارد واجب نيست؛ ليكن درصورت عدم عجز آيا پير بودن به تنهايى سبب رفع تكليف وجوبى مىشود يا نه؟ اختلاف است.(٢)
صوم:روزه بر پيرى كه توان گرفتن آن را ندارد و يا روزه گرفتن برايش مشقّت غيرقابل تحمّل دارد، واجب نيست؛ ليكن در اينكه پرداخت يك مُدّ طعام(-->مُدّ)به عنوان فديه(-->فديه)بر وى در هر دو صورت واجب است يا تنها درصورت مشقّت، اختلاف است.(٣)همچنين درصورت توان بر قضاى روزه در وجوب قضاى آن اختلاف است.(٤)قول به وجوب قضا به مشهور نسبت داده شده است.(٥)در اينكه سقوط روزه از پير به نحو رخصت است (به اين معنا كه در فرض مشقّت داشتن روزه اگر تحمّل كند و روزه بگيرد صحيح است) و يا به نحو عزيمت كه در نتيجه محكوم به بطلان باشد، اختلاف است.(٦)
حج:بركسى كه حج بر او مستقر شده است، ليكن به جهت پيرى و مانند آن نتوانسته خود آن را به جا آورد، بنابر مشهور واجب است نايب(-->نايب)بگيرد.(٧)
جهاد:جهاد بر پير مرد ناتوان از انجام دادن آن، واجب نيست.(٨)در سقوط و عدم سقوط جزيه(-->جزيه)از سالخوردگان، اختلاف است. عدم سقوط به مشهور نسبت داده شده است.(٩)در جهاد با كفّار كشتن پيرمردانى كه نه قدرت جنگيدن دارند و نه توان انديشيدن ـ كه در پرتو آن دشمن را تقويت كنند ـ جايز نيست.(١٠)
نكاح:پوشاندن صورت ـ بنابر قول به وجوب آن ـ و موهاى جلوى سر و نيز بخشى از دست تا آرنج از نامحرم، بر پير زنى كه بر اثر شدّت پيرى، مردان رغبتى به ازدواج با او ندارند، واجب نيست. همچنين نگاه كردن به چنين زنى بدون قصد ريبه(-->ريبه)اشكال ندارد.(١١)بر زن واجب نيست بعض بدن خود را كه معمولاً از محارم نمىپوشاند از پيرمردانى كه بر اثر شدّت پيرى رغبتى به ازدواج ندارند بپوشاند(١٢)(-->اولى الاربه).