قم. روز ٥/ ٦/ ٤٢ آيت‌اله گلپايگانى با فرماندار قم تماس حاصل و در مورد تعمير مدرسه فيضيه‌[١] كه فعلًا از طرف فرهنگ به عمل مى‌آيد تقاضا نموده كه به وسيله خود وى انجام گردد و فرماندار جريان را به آقاى وزير كشور اطلاع داده و وزارت كشور و فرهنگ با پيشنهاد آيت‌اله گلپايگانى موافقت كرده‌اند و قرار شده در روز ٦/ ٦/ ٤٢ بنّا و عمله از طرف گلپايگانى جهت تعمير گمارده شوند.

بايگانى شود. شهابى‌

نمايش تصوير

______________________________
(١) رژيم پهلوى كه هنوز حال و هواى تجربه هجوم به جامع گوهرشاد را (كه در آن جمع زيادى از مردم بيگناه و زائران حضرت على‌ابن موسى الرضا (ع) به خاك و خون كشيده شدند) در سر داشت، گمان مى‌كرد با حمله به مدرسه فيضيه و به خاك و خون كشيدن طلاب علوم دينى و مردم عزادار و بى‌پناه مى‌تواند ضرب شصتى ديگر نشان داده و براى هميشه فرياد اسلام‌خواهى و استقلال‌طلبى علماى اسلام را خاموش نمايد و از سويى با تخريب مدرسه فيضيه و دارالشفاء (كه تنها محل سكونت و محل تحصيل طلاب در آن زمان بود) و ايجاد رعب و وحشت و دستگيرى و تبعيد و منزوى كردن علماى اعلام و اساتيد مبرز حوزه علميه قم به ويژه حضرت امام خمينى زمينه‌هاى تمركز طلاب و محوريت حوزه علميه قم را از ميان بردارد و از سوى ديگر با بهانه قرار دادن تعمير مدرسه فيضيه، ضمن خلع يد علماء و مراجع تقليد از مدرسه فيضيه و تسلط كامل خود بر آن، زمينه اسكان عوامل سازمانى خود را فراهم نمايد و از آنجا كه قبلًا با طرح به اصطلاح پوششى داير بر راه انداختن درسهاى معارف اسلامى در مدرسه سپهسالار و دانشكده ادبيات و نيز تبليغ در راه‌اندازى دانشگاه اسلامى، افرادى را بدين منظور گرد آورده بود درصدد بود آنان را به طمع دريافت مدرك و پست و مقام به آنجا كشيده از اين رهگذر استقلال روحانيت شيعه را در هم شكسته و وابسته، به دستگاه استعمارى خود نمايد. برابر گزارش ساواك حدود سيصد نفر از طلاب جذب اين مراكز شدند، برابر اسناد موجود در اين مجموعه اسنادى و از جمله سند ٣٨٤٩/ ٢١- ٢٨/ ١٢/ ٤٥ و ... حضرت آيت‌اللّه گلپايگانى به مجرد اطلاع از اين موضوع و با توجه به هماهنگيهايى كه به عمل آوردند دستور دادند شهريه آنان را قطع كنند. حضرت امام خمينى پس از اطلاع از اين موضوع در ضمن سخنرانيها و اعلاميه‌هاى خود از اين توطئه-

[١] رژيم پهلوى كه هنوز حال و هواى تجربه هجوم به جامع گوهرشاد را( كه در آن جمع زيادى از مردم بيگناه و زائران حضرت على‌ابن موسى الرضا( ع) به خاك و خون كشيده شدند) در سر داشت، گمان مى‌كرد با حمله به مدرسه فيضيه و به خاك و خون كشيدن طلاب علوم دينى و مردم عزادار و بى‌پناه مى‌تواند ضرب شصتى ديگر نشان داده و براى هميشه فرياد اسلام‌خواهى و استقلال‌طلبى علماى اسلام را خاموش نمايد و از سويى با تخريب مدرسه فيضيه و دارالشفاء( كه تنها محل سكونت و محل تحصيل طلاب در آن زمان بود) و ايجاد رعب و وحشت و دستگيرى و تبعيد و منزوى كردن علماى اعلام و اساتيد مبرز حوزه علميه قم به ويژه حضرت امام خمينى زمينه‌هاى تمركز طلاب و محوريت حوزه علميه قم را از ميان بردارد و از سوى ديگر با بهانه قرار دادن تعمير مدرسه فيضيه، ضمن خلع يد علماء و مراجع تقليد از مدرسه فيضيه و تسلط كامل خود بر آن، زمينه اسكان عوامل سازمانى خود را فراهم نمايد و از آنجا كه قبلًا با طرح به اصطلاح پوششى داير بر راه انداختن درسهاى معارف اسلامى در مدرسه سپهسالار و دانشكده ادبيات و نيز تبليغ در راه‌اندازى دانشگاه اسلامى، افرادى را بدين منظور گرد آورده بود درصدد بود آنان را به طمع دريافت مدرك و پست و مقام به آنجا كشيده از اين رهگذر استقلال روحانيت شيعه را در هم شكسته و وابسته، به دستگاه استعمارى خود نمايد. برابر گزارش ساواك حدود سيصد نفر از طلاب جذب اين مراكز شدند، برابر اسناد موجود در اين مجموعه اسنادى و از جمله سند ٣٨٤٩/ ٢١- ٢٨/ ١٢/ ٤٥ و ... حضرت آيت‌اللّه گلپايگانى به مجرد اطلاع از اين موضوع و با توجه به هماهنگيهايى كه به عمل آوردند دستور دادند شهريه آنان را قطع كنند. حضرت امام خمينى پس از اطلاع از اين موضوع در ضمن سخنرانيها و اعلاميه‌هاى خود از اين توطئه-- پرده برداشتند، امام خمينى در اولين سخنرانى خود پس از آزادى و مراجعت به قم در تاريخ ٢٦ فروردين ١٣٤٣ فرمودند:« .... خنده دارد مى‌خواهند آقايان دانشگاه اسلامى تأسيس كنند. شنيده‌ام چندين ميليون هم بودجه برايش درست كرده‌اند. شما اگر براى اسلام دلسوز هستيد، خوب اين دانشگاه ما آن‌جا است، چرا خرابش مى‌كنيد،( اشاره به تخريب مدرسه فيضيه) ... اين دانشگاه اسلامى كه آقايان مى‌خواهند درست كنند نه اينكه خيال كنيد با اسلام آشتى كرده‌اند، خير قضيه قرآنى است كه سرنيزه كردند. در مقابل اميرالمؤمنين( س) به حربه قرآن، معاويه اميرالمؤمنين را شكست داد ... مگر مى‌شود با دانشگاه اسلامى، اسلام را شكست داد، مگر ما مى‌گذاريم شما دانشگاه اسلامى درست كنيد، ما تفسيق مى‌كنيم آنكه وارد بشود در آن دانشگاه بين ملت از بين خواهند رفت، مگر اينها مى‌توانند كه اسلام و مسلمين را تحت وزارت فرهنگ قرار بدهند؟ غلط مى‌كند آن وزارت فرهنگى كه دخالت در امر ديانت و اسلام مى‌كند، مگر ما مى‌گذاريم اين مطالب بشود مگر خمينى بميرد ...» به دنبال اين حركت، ساواك قم طى گزارشى به شماره ١٦١٢ ق م- ٧/ ٥/ ٤٣ ضمن شرح ماوقع اين عده از طلاب را روشنفكر مى‌نامد و به ساواك مركز طرحى را پيشنهاد مى‌كند:

« در صورتى كه طرحى در نظر گرفته شود كه با تشويق طلاب مدرسه سپهسالار و طلابى كه در دانشگاه ثبت نام كرده‌اند و خمينى حقوق آنها را قطع كرده است. جمعيتى تشكيل شود كه هدف و فعاليت آنها حمله به خمينى چه به صورت اعلاميه و چه به صورت سخنرانى يا گفتگوهاى دوستانه چند نفرى باشد. چون مخالفين از طلاب و روحانيون هستند آنها اثر مفيدترى خواهند داشت كه حداقل آن دو دستگى در بين طلاب است.» در پس اين طرح، ساواك در صدد جذب طلاب موردنظر خود بر آمد، در اين ميان اقدام به چاپ و پخش جزوه‌اى به نام جوانان روشنفكر و ترقى‌خواه حوزه علميه قم مى‌نمايد كه در آن از هرگونه تهمت و افترا عليه امام و روحانيت بيدار كوتاهى نكرده بود.

حضرت آيت‌اللّه گلپايگانى نيز كه از طرح و توطئه رژيم آگاه بودند، با تلاشها و پيگيريهاى زياد، سعى داشتند مدرسه فيضيه را به هر طريق ممكن از تسلط رژيم خارج نمايند. با اينكه از زمان تخريب فيضيه بيش از شش ماه مى‌گذشت و طلاب با وجود كمبود محل سكونت و تحصيل به شدت در مضيقه بودند با اين حال همچنان پايدار در قم ماندند و رژيم پهلوى را در گسستگى انسجام حوزه علميه ناكام گذاشتند. حضرت آيت‌اله گلپايگانى پس از تحويل گرفتن مدرسه فيضيه در مدت كوتاهى اقدام به بازسازى و تعمير آثار بجامانده از تخريب عوامل رژيم پهلوى در آن مدرسه نمودند.