حضرت آيتاللّه العظمى حاج سيد محمد رضا گلپايگانى به روايت اسناد ساواك - -- - الصفحة ٦٦٩ - موضوع كمك روحانيون به مردم زلزله زده
حسينيه ارشاد مقيم تهران مبلغ ٣٠٠ هزار تومان با خود آورده و به نزد آقاى شريعتى مزينانى[١] كه سخنگوى حسينيه مزبور در مركز است رفته و از وى خواستهاند كه طريق خرج وجوهات جمعآورى شده را به آنان بگويد.
شريعتى مزينانى جريان را به آيتاله ميلانى مىگويد آيتاله ميلانى اظهار مىنمايد من منتظر ورود استاندار به مشهد هستم و نظر خود را نيز در زمينه احداث آباديهاى خراب[٢] شده وسيله زلزله بيان مىنمايد شريعتى مزينانى اظهار مىنمايد حسينيه ارشاد هم در حال حاضر مبلغ ٣٠٠ هزار تومان با خود آوردهاند و اگر قرار بر اين شد كه شما دهات مخروبه به واسطه زلزله را آباد كنيد اقدام نمائيد كه يكى از دهات آسيب ديده در منطقه زلزله زده را به حسينيه ارشاد واگذار تا آنها هم پول جمعآورى شده را بدين طريق خرج نمايند. نماينده حسينيه ارشاد اظهار نموده است اگر قرار باشد چنين اقدامى به عهده ما واگذار گردد هر چه خرج ساختمان دهات واگذارى جهت آباد كردن بشود علاوه بر مبلغ ٣٠٠ هزار تومان موجود كمك از تهران وسيله حسينيه مزبور خواهد رسيد.
نظريه منبع خبر. تصميم آيتاله ميلانى در مورد شور و مشورت با آقاى استاندار در مورد ساختمان دهات آسيب ديده مورد قبول افرادى كه با وى مشورت نمودهاند واقع و در حال حاضر به انتظار ورود آقاى استاندار هستند.
رونوشت برابر اصل است. اصل در پرونده ١٦١١١١ بايگانى است.
در پرونده آيتاله گلپايگانى بايگانى شد ١١/ ٨/ ٤٧
[١] محمدتقى شريعتى مزينانى در سال ١٢٦٨ در روستاى مزينان سبزوار متولد شد. وى از محضر اساتيدى چون شيخ مجتبى قزوينى، حاج شيخ كاظم دامغانى و حاج ميرزا احمد مدرس كسب فيض نمود و از سال ١٣١١ فعاليتهاى فرهنگى خود را آغاز كرد و با سقوط رضاخان و فعال شدن جريانهاى ماركسيستى، به منظور مبارزهاى قاطع با تفكرات الحادى و كسرويگرى به تأسيس« كانون نشر حقايق اسلامى» پرداخت. وى در فاصله سالهاى ١٣٢٦ تا ١٣٥٢، چندين بار توسط ساواك دستگير و زندانى شد. او به انقلاب اسلامى و رهبرى آن ايمان كامل داشت و امام را رهبر كبير مىخواند. كتابهاى تفسير نوين قرآن، خلافت و امامت در قرآن و سنّت، چرا امام حسين قيام كرد؟ و ... از جمله محورهاى شاخص مجاهدات فرهنگى اوست.
محمدتقى شريعتى در اول ارديبهشت سال ١٣٦٦ به ديار باقى شتافت رهبر معظم انقلاب حضرت آيتاللّه خامنهاى دربارهاش چنين فرمود:« ... اين رادمرد دين از پيشروان و پايهگذاران انديشه« بازگشت به قرآن و نهجالبلاغه» و خود مفسّر قرآن و نهجالبلاغه و شيفته آن بود. خدمات ارزنده او در تعليم و تربيت اسلامى نسل جوان يكى از صفات درخشان زندگى اوست. ر. ك: شهيد حجتالاسلام سيد عبدالكريم هاشمى نژاد ياران امام به روايت اسناد ساواك، صفحه ٧٤٠.
[٢] ... روز ششم جمادى الثانى ١٣٨٨ هجرى قمرى مطابق با ٩ شهريور ماه سال ١٣٤٧ شمسى در ساعت دو و بيست-- دقيقه بعدازظهر زلزله مهيبى جنوب خراسان را تكان داد و به دويست و هشتاد شهر، قريه، قصبه صدمه زد و هزاران نفر را از بين برد و بسيارى مجروح و جمع زيادى بىخانمان برجاى گذاشت. حضرت آيتاللّه ميلانى پس از شنيدن خبر اين فاجعه هولناك بلافاصله دستور اعزام جمع زيادى از طلاب و فضلاء حوزه هاى علميه را به عنوان همدردى و كمك به زلزلهزدگان صادر نمودند. مراكز گروه امدادى روحانيون در منطقه آسيب ديده تشكيل و مشغول خدمت به امور شرعى كشته شدگان و نيز رفع احتياجات بازماندگان و به ويژه ايجاد تسهيلات براى مداواى مجروحان نمودند. زندهها را از زير آوار بيرون و مصدومين را به مراكز درمانى و بيمارستانها رساندند و به افراد بىخانمان غذا، ميوه، لباس و پوشاك، خيمه، فرش و ساير مايحتاج زندگى را در اختيار آنان قرار دادند. در اين حادثه رقت بار سيصد و بيست تن زغال، يك هزار و پانصد دست رختخواب و كرسى براى محافظت از سرماى شديد زمستان و نيز كمكهاى نقدى توسط گروه امدادى روحانيون تقسيم گرديد. تعداد قنوات خراب شده و يا كم آب گرديده و توسط گروه اعزامى روحانيون باز، و لايروبى گرديدند از اين قرارند:
١- دشت بياض ٢- بسكآباد ٣- عباسآباد ٤- كلاته سعدىآباد ٥- كلاته ولىآباد ٦- كلاته كربلاى حسن ٧- كلاته خيگرى ٨- كلاته صفر ٩- كلاته شمس كاخك گناباد. ١٠- مرغش از توابع كاخك گناباد. ١١- حاجآباد كاخك گناباد كه توسط اهالى قريه و با تأمين هزينه آيتاللّه ميلانى انجام گرفته است. ١٢- دهنو كاخك گناباد كه توسط اهالى قريه و با تأمين هزينه آيتاللّه ميلانى انجام گرفته است. ١٣- سارنك كاخك گناباد كه توسط اهالى قريه و با تأمين هزينه آيتاللّه ميلانى انجام گرفته است. ١٤- ملاآباد كاخك گناباد كه توسط اهالى قريه و با تأمين هزينه آيتاللّه ميلانى انجام گرفته است.
١٥- و قنوات ميم- رمكن- شاهراه. كه توسط مقنى اعزامى از سوى آيتاللّه ميلانى راهاندازى گرديدند. در حادثه زلزله مزبور پنج قريه كه به طوركلى ويران شده بودند، با كمك معظمله در زمينهايى كه اهالى محل فروخته و يا مصالحه نمودند كاملًا بازسازى شده و به ساكنان باقى مانده برحسب خانواده، به هركدام يك دستگاه منزل ساخته شده، بطور رايگان اهداء گرديد. اسامى قراء موصوف به اين شرح است:
١- قريه مرغش از توابع كاخك گناباد. ٢- كلاته شمس از توابع كاخك گناباد. ٣- دهيار از توابع كاخك گناباد. ٤- دهنو از توابع كاخك گناباد. ٥- خانىآباد ده ملاكهنه از توابع كاخك گناباد.
مساجد، تكيهها، غسالخانهها، آب انبار و حمامهايى كه در اثر زلزله ويران و يا آسيب ديده بود با اعانات مردم مؤمن و مسلمان ايران، و زير نظر هيئت اعزامى از سوى آيتاللّه ميلانى نيز بازسازى و يا تعمير گرديد و مورد استفاده اهالى منطقه قرار گرفته است. ر. ك: آيتاللّه العظمى سيد محمد هادى ميلانى، به روايت اسناد ساواك. جلد اول صفحات چهل و چهار و چهل و پنج.