در مورخه ٨/ ١٢/ ٤٣ به مناسبت وفات امام جعفر صادق در منازل آقايان شريعتمدارى- گلپايگانى- نجفى مراسم عزادارى برقرار بود لكن به جز ذكر مصيبت مطالب ديگرى عنوان نشده غروب روز مزبور طلاب در مدرسه فيضيه اجتماع كردند و واعظى به نام سيدعبدالرسول موسوى تهرانى به منبر رفته و مطالبى درباره زدوخورد در مدرسه فيضيه اظهار داشت لكن از نصب بلندگو و ورود اشخاص متفرقه به مدرسه مزبور جلوگيرى به عمل آمد. سپس عده‌اى از طلاب به مسجد بالاسر رفتند و پس از دعاى توسل قصد داشتند براى خمينى شعار بدهند ولى به علت آمادگى مأمورين موفق نشدند و از همانجا متفرق گرديدند.

چون مأمورين قصد دستگيرى موسوى تهرانى را داشتند وى از مدرسه فيضيه خارج نشده و تاكنون ديده نشده است.

مراتب فوق بلافاصله تلفنا به اطلاع آن اداره كل و دفتر اطلاعات ويژه رسيد.[١]

[١] با فرا رسيدن ٢٥ شوال ٨٤( ٧/ ١٢/ ١٣٤٣) كه مصادف با ايام تبعيد امام خمينى( ره) بود مراسم دعاى توسل كه هر شب تشكيل مى‌گرديد به مجلس پرشكوه يادبود شهيدان فيضيه بدل گرديد و قهرمانان روحانى به ويژه آنان كه در آن روز ناظر وحشيگريها و آدمكشيهاى دژخيمان شاه بودند- فاجعه آن روز را مو به مو براى شركت‌كنندگان در مجلس كه بيشتر زوار شهرستانيها و روستاها بودند تشريح كردند. از قتل‌ها، خونريزيها، آتش سوزيها و غارتگريهاى شه‌پرستان در آن روز خونين سخن گفتند و بر مسببين و عاملين آن جنايات ننگ بار لعن و ابراز نفرت كرده براى شهداى فيضيه درود فراوان فرستادند.-- انبوه جمعيتى كه در اين مجلس شكوهمند گرد آمده بودند پس از شنيدن جنايات، خونريزيها و بى‌رحميهاى دژخيمان شاه در مدرسه فيضيه، آنچنان آشفته و خشمگين شدند كه بى‌اختيار به شعارهاى استنكارآميز و تنفربار عليه رژيم پرداختند و شعارهاى پراكنده به تدريج به تظاهرات دسته جمعى بدل گرديد و انبوه توده‌ها كه از روحانى، بازارى، زارع روستانشين و پيشه‌ور شهر و دهات تشكيل مى‌يافت با شعار: سلام بر خمينى- درود بر خمينى از مسجد خارج شده وارد صحن مطهر شدند و از آنجا با مشتهاى گره كرده و تظاهرات كوبنده وارد خيابان و ميدان آستانه قم گرديدند. مأموران كلاه مسى شاه كه از پيش آماده بودند به محض آمدن تظاهركنندگان به ميدان آستانه وحشيانه به آنان حمله كردند و با باتوم و سرنيزه به ضرب و شتم آنان پرداختند و با انداختن گاز اشك آور در ميان تظاهركنندگان، صفوف منظم و فشرده آنان را در هم ريختند و سرانجام آنان را پراكنده ساختند.

عليرغم اين يورش بى‌رحمانه صبح روز ٢٥ شوال مجلس با شكوه ديگرى از طرف روحانيون مبارز در مسجد بالاسر برپا گرديد كه با شركت انبوه توده‌ها و زائرانى كه از اطراف و اكناف آمده بودند همراه بود. در آغاز اشعار حماسه‌اى و جالب كه براى شهداى فيضيه سروده شده بود خوانده شد و شعار صلوات پى در پى براى قائد بزرگ فضاى مسجد را به لرزه درآورد. آنگاه آقاى شيخ على‌اكبر ناطق با تغيير قيافه( با عمامه سياه و عينك دودى) خطابه‌اى آتشين ايراد كرد و از برادران روحانى كه در مدرسه فيضيه به دست شه پرستان شربت شهادت نوشيدند تجليل نمود و بار ديگر تأكيد كرد كه فرزندان خمينى تا آن روز كه انتقام خون اين شهيدان و ديگر شهداى راه اسلام را بگيرند و به منويات مرجع عاليقدر مسلمانان تحقق بخشند مبارزه را دنبال مى‌كنند.

خطابه او با احساسات پرشور شركت‌كنندگان در مجلس روبرو گرديد و بار ديگر تظاهرات شكوهمندى به وقوع پيوست و تظاهركنندگان با تكرار شعارهاى شب پيش از مسجد خارج شدند و چون حمله‌كنندگان كلاه مسى شاه در بيرون صحن مطهر به حال آماده باش به سر مى‌بردند، تا فجايع شب پيش را به صورت شديدترى تكرار نمايند. تظاهرات در ساعت ١٢ در صحن بزرگ حضرت معصومه( س) پايان پذيرفت و ختم مراسم اعلام گرديد.

بعدازظهر آن روز نيز مجلس باشكوه ديگرى در مدرسه فيضيه تشكيل شد كه علاوه بر جامعه روحانيت گروه زيادى از مردم نيز در آن شركت كردند. در اين مراسم روحانى جوانى به نام آقاى سيدعبدالرسول تهرانى به سخنرانى پرداخت و پس از بازگو كردن بخشى از جناياتى كه در مدرسه فيضيه به دست شه‌پرستان روى داد متن اعلاميه قائد بزرگ را كه به دنبال فاجعه فيضيه صادر شده بود- كه به اعلاميه شاه‌دوستى يعنى آدم‌كشى معروف است- از اول تا آخر خواند كه با استقبال و احساسات پرشور و كم‌نظير شنوندگان روبرو شد و با تظاهرات و شعارهائى جهت قائد بزرگ همراه بود. ر. ك: بررسى و تحليلى از نهضت امام خمينى، سيد حميد روحانى، ج ١، ص ٨٨٢.

برابر اسناد موجود، عوامل ساواك وقايع آن روزها را اين گونه گزارش كرده‌اند:

شماره: ٦٨١٧/ ١٢ الف تاريخ: ٩/ ١٢/ ١٣٤٣

از: ژاندارمرى كل كشور دايره اطلاعات و ضداطلاعات

به: رياست سازمان اطلاعات و امنيت كشور

برابر گزارش هنگ ژاندارمرى قم كميسيون اطلاعاتى شهرستان قم در تاريخ ٦/ ١٢/ ٤٣ در فرماندارى قم تشكيل و تصميم گرفته مى‌شود كه چون روز ٧/ ١٢/ ٤٣ مصادف با شب وفات حضرت امام جعفر صادق عليه‌السلام و روز زدوخورد مدرسه فيضيه قم بوده طبق اطلاع حاصله طلاب در نظر دارند به اين منظور مجلسى در مسجد امام ترتيب دهند و امكان دارد تشنجاتى ايجاد نمايند. لذا از طرف كميسيون تصميم گرفته مى‌شود كه شهربانى پيش‌بينى‌هاى لازم را از نظر تأمين شهر معمول و بيست نفر ژاندارم مجهز به اسلحه مربوطه و گاز اشك‌آور در اختيار شهربانى گذارده شود كه به همين ترتيب عمل ضمنا از تاريخ ٠٧١٨٠٠/ اسفند ماه دربهاى مسجد امام را مأمورين مى‌بندند لذا به تدريج عده‌اى در حدود دو هزار نفر در مسجد بالاسر حضرت معصومه عليه‌السلام اجتماع و مقارن ساعت بيست در حدود پانصد نفر از آنها به صورت دسته‌جمعى در حالى كه شعار مى‌دادند( عزيز ما خمينى مرجع ما خمينى) از درب صحن به طرف ميدان آستانه حركت مى‌كنند چون احتمال مى‌رفته كه جماعتى به آنها پيوسته و نظم شهر را مختل سازند لذا بنا به دستور رئيس شهربانى مأمورين ژاندارم چهار عدد گاز اشك آور به طرف آنها پرتاب و جمعيت را متفرق مى‌نمايند و طبق آخرين اطلاع تلفنى فرمانده هنگ قم فعلًا آرامش كامل در شهر قم برقرار است و احتمال بى‌نظمى بعدى نمى‌رود.

از طرف فرمانده ژاندارمرى كل كشور- سرلشكر معزى.