در قم با آقايان گلپايگانى- شريعتمدارى و مرعشى مذاكره و پيغام آقاى ميلانى را كه مصالح ايجاب مى‌كند در دوازدهم محرم كه مصادف با پانزدهم خرداد بوده اقدامى نشود و حتى اعلاميه پخش نشود ابلاغ شد. اما آقاى گلپايگانى كه هيچگونه تصميمى نداشته و مى‌گفت من مداقا با اين كارها مخالفم و اما آقاى مرعشى مى‌گفت خوب شد كه شما آمدى و اين پيغام را آوردى چون من خودم احساس مى‌كنم اوضاع خوب نيست و ممكن است مخصوصا اگر من اقدامى بكنم دستگاه نسبت به خودم شدت عمل داشته باشد. ولى چند روز قبل دو نفر آمدند كه آقاى ميلانى گفته حتما بايد اقدام كرد و نبايد ساكت بود. گفتم آنها مسلم دروغ گفتند و نظر داشتند صحنه بوجود آورند و نظر ايشان اين است و آقاى مرعشى هم مسرور شد و هم مى‌گفت واقعا راحت شدم و گفتند اقدامى نخواهم كرد و آقاى شريعتمدارى معلوم شد نمى‌خواسته اقدامى بكند. چون وقتى پيام آقاى ميلانى را شنيد گفت اين مطلب را به آقاى مرعشى هم بگوئيد بدانند و متوجه باشند گفتم گفته شده و قبول كردند آقاى شريعتمدارى گفت من سال گذشته هم عقيده نداشتم اعلاميه داده شود و عزاى ملى اعلام شود و در خارج هيچ اثر نگذارد و ارزش گفته ما از بين برود لذا اعلاميه سال قبل را هم امضاء نكردم و امسال هم نمى‌كنم بعد ايشان گفت آقاى هيراد آمده اينجا و من چند موضوع را به اعليحضرت پيغام دادم يكى عفو متهمين به قتل منصور[١] و شما به آقاى ميلانى بنويسيد كه ايشان هم كسى را بخواهد از دربار و اين مطلب را پيغام بدهند شايد اثر بگذارد و جان عده‌اى حفظ شود.

خبر ديگرى نبوده و تا اين تاريخ با اين مذاكرات تصميمى نيست و با هر كدام از منبريهاى تهران و غيره صحبت شد همه مى‌گفتند بايد احتياط كرد هوا ابر [ى‌] است- ١٩٩- ١٩/ ٢/ ٤٤

سرتيپ بهرامى.

اصل در پرونده ميلانى بايگانى است.

در پرونده گلپايگانى بايگانى شود. ٢٣/ ٢

نمايش تصوير

[١] در تاريخ ٧ ارديبهشت ١٣٤٤ محاكمه ١٣ نفر متهمان به قتل حسنعلى منصور، در دادگاه نظامى آغاز شد. متهمين عبارتند از: محمد بخارائى، مرتضى نيك‌نژاد، رضا صفار هرندى، صادق امانى همدانى، هاشم امانى همدانى، اميد عراقى، حميد ايپكچى، محى‌الدين انوارى، ابوالفضل حيدرى، محمدتقى كلافچى، حبيب‌اللّه عسگراولادى، احمد شاهيد اوغلو و عباس مدرسى‌فر، كه دادستان ارتش براى هر ١٣ نفر تقاضاى اعدام كرده بود.

نهايتا در ٢٦ خرداد ١٣٤٤ دادگاه نظامى حكم اعدام چهار نفر از آنها را صادر مى‌نمايد. شهداء اين دادگاه عبارتند از: محمد بخارائى، صفار هرندى، صادق امانى همدانى و نيك‌نژاد. و بقيه محكومين به حبسهاى طولانى محكوم گرديدند.

ر. ك: باقر عاقلى، روزشمار تاريخ ايران، از مشروطه تا انقلاب اسلامى، نشر گفتار، جلد ٢، صص ١٨٦ و ١٨٧.