حضرت آيتاللّه العظمى حاج سيد محمد رضا گلپايگانى به روايت اسناد ساواك - -- - الصفحة ١٣ - در تاريخ ١٦/ ٨/ ١٣٤١ راجع به تصويبنامه انجمنهاى ايالتى و ولايتى كه مخالف دين مبين اسلام و قانون اساسى مىباشد
______________________________
-
آسمانى (يهودى، زردشتى، مسيحى) باز مىكرد، بلكه فرقه ضاله بهائيت بدون هيچ منع
قانونى مىتوانستند، در مقدّرات كشور مسلمان و امت اسلام، نقش ايفاء نمايند. با
توجه به فرآيندهاى فوق، و به دنبال انتشار خبر تصويبنامه در جرايد، از طرف علماء و
روحانيون حوزه علميه قم، و ساير شهرستانهاى ايران و حوزه علميه نجف اشرف
مخالفتهاى بىسابقهاى آغاز شد، روحانيون و در صدر آنها مراجع تقليد، خصوصا امام
خمينى (ره) اقدامات فورى و لازم خود را به طور قاطع عليه تصويبنامه شاه آغاز
كردند، اولين جلسه را در منزل آيتاللّه حاج آقا مرتضى حائرى (ره) تشكيل دادند، در
اين جلسه آيتاللّه العظمى امام خمينى (ره) دورنما و هدف رژيم را از عنوان نمودن
چنين تصويبنامهاى بيان داشتند، و در پى اين نشست، جلسه ديگرى با شركت تعداد
بيشترى از علماء از جمله، آيتاللّه مرعشى نجفى، آيتاللّه سيد محمد موسوى
(داماد)، آيتاللّه احمد زنجانى، آيتاللّه شيخ عبدالبنى عراقى، آيتاللّه شيخ
هاشم آملى، و آيتاللّه حاج آقا مرتضى حائرى يزدى، تشكيل و بعد از بحث و تبادل
نظر، تصميمات زير اتخاذ گرديد:
الف: طى تلگرافى به شاه مخالفت علماى اسلام را با مفاد تصويبنامههاى مزبور اعلام داشته لغو فورى آن درخواست شود.
ب: طى نامه و پيغام به علماى مركز و شهرستانها، جريان تصويبنامه و خطرهايى را كه براى اسلام و ملت ايران در بر دارد، بازگو شود، و براى مقابله و مبارزه با آن از آنان نيز دعوت به عمل آيد.
ج: هر هفته يكبار و در صورت لزوم بيشتر جلسه مشاوره و تبادل نظر ميان علماى قم برقرار شود، و در كوششها و فعاليتهايى كه به منظور مبارزه با تصويبنامه انجام مىپذيرد با وحدت و اتفاق كامل آنان همراه باشد. از اين تاريخ، سيل اعتراضات، اعلاميهها، و بيانيهها، و تلگرافات، به سوى تهران و دربار از قم و شهرستانهاى ايران و نجف اشرف، سرازير شد، تا آنكه در تاريخ ٧ آذر ماه ١٣٤١ كه قرار بود، فرداى آن روز، طبق دعوتى كه از طرف علماى تهران شده بود، مردم در مسجد «سيد عزيزاللّه» تهران اجتماع نمايند، تا بدان وسيله نيز اعتراضاتى در خصوص تصويبنامه صورت گيرد، در اين ميان هيئت دولت تشكيل جلسه داد، پس از گفتگوهاى طولانى كه تا پاسى از شب ادامه يافت، تصويب نمود كه «تصويبنامه مورخه ١٤/ ٧/ ٤١ قابل اجراء نيست،» و همان شب لغو تصويبنامه را طى تلگرافهايى به سه تن از علماى قم (آيتاللّه گلپايگانى، آيتاللّه مرعشى نجفى، و آيتاللّه شريعتمدارى) مخابره و توسط نامههائى به علماى تهران اعلام داشت. گرچه با اين تلگراف ظاهرا غائله خاتمه يافته تلقى مىنمود. ولى آيتاللّه خمينى (ره) مصرا اصرار داشتند، تا خبر لغو تصويبنامه از طرف دولت در جرايد منعكس نگردد نبايد ماجرا را پايان يافته تلقى نمود. امام خمينى (ره) كه سعى داشتند دولت و رژيم را عقبنشينى و از فرصتى كه به دست آمده است كمال استفاده را بنمايند و طى نامه و پيغامهايى از علماء و مردم هميشه در صحنه خواستند، تا دولت خبر لغو تصويبنامه را رسما در جرايد اعلام نكرده، به مبارزات خود ادامه دهند، و غائله را خاتمه يافته تلقى ننمايند. در همين راستا، امام خمينى (ره) به جمعيتى كه روز جمعه نهم آذر ماه ٤١ و در ساعت ٣ بعدازظهر آن روز، منزل ايشان گرد آمده بودند، گفتند: «مبارزه تا درج خبر لغو» تصويبنامه در روزنامهها ادامه دارد «پافشارى خود را مبنى بر وارد نمودن دولت به اطاعت از اين موضوع نيز ابراز نمودند، سرانجام اين موضعگيرى بسيار حساس و حياتى آن شد كه رژيم را وادار كرد، روز شنبه ١٠/ ٩/ ١٣٤١ خبر زير را در روزنامههاى رسمى درج نمايد. از اين رو، روزنامههاى دهم آذرماه با تيتر درشت نوشتند كه «در هيئت دولت تصويب شد كه تصويبنامه مورخه ١٤/ ٧/ ١٣٤١ قابل اجراء نخواهد بود» ر. ك: بهرام افراسيابى، ايران و تاريخ، صص ٩/ ٢٩٨ و ١٨/ ٣١٧ و سيد حميد روحانى (زيارتى)، بررسى و تحليلى از نهضت امام خمينى، جلد اول، صص ٥٠/ ١٤٩ و ١٩٠