نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٢٠ - ١- واژه شناسى نهاد
دايرةالمعارف بينالمللى علوم اجتماعى، نهادهاى اجتماعى(soc iallnstitut ions) را چنين تعريف كرده است:
«نهادهاى اجتماعى اغلب به عنوان بنيان سازمان اجتماعى(Socia lorganiza tion) تلقى مىشود كه در تمام جوامع وجود داشته و در بر دارنده مسايل عام اساسى درباره نظم اجتماعى زندگى است. درباره سه جنبه نهادها تأكيد زيادى صورت گرفته است.
اولين جنبه، الگوهاى رفتار است كه بوسيله نهادها تنظيم مىگردد كه در بردارنده مسائل اساسى و هميشگى هر جامعهاى است. دومين جنبه، آن است كه نهادها به تنظيم رفتار انسانها در هر جامعه براساس الگوهاى سازمان يافته، بادوام و معين مىپردازند. نهايتاً اين الگوها شامل نظمهاى هنجارى معين هستند.
اين عناصر نهادى به طرق مختلف مورد تاكيد قرار گرفته و در اغلب تعاريف موجود آمدهاند (نگاه كنيد به عنوان مثال به گلدنر ١٩٦٣). بنابراين بطور عمومى بهنظر مىرسد كه نهادها يا الگوهاى نهادى شده در اينجا مىتوانند به عنوان بنيانهاى تنظيمگر تعريف شوند كه بيشترين فعاليتهاى افراد را در يك جامعه سازمان مىدهند. اين سازماندهى الگوها در جهت مسايل اساسى و پايدار هر جامعه يا هر نظم اجتماعى در زندگانى انسانهاست.»[١].
١- ٢- ٤- معنى واژه نهاد در علوم اقتصادى
در اقتصاد، با تأكيد بر تأثيرات محيط اجتماعى در روندهاى اقتصادى، مكتب نوينى موسوم به اقتصاد نهادى(Insti tutionalEc onomics) در طول سالهاى دهه ١٩٢٠ شكل يافته است. «اقتصاددانان پيرو اين مكتب بر نظرات اقتصاددانانى كه با استناد بر مدلهاى تئوريكى و رياضى سعى در توجيه مسايل اقتصادى دارند، انتقاد مىكنند و معتقدند كه اين مدلها نه تنها پديدههاى كاملًا اقتصادى را تحريف مىكنند و آنها را بسيار ساده انديشانه بيان مىكنند، بلكه از آن مهمتر اثرات نهادى و غيراقتصادى اين پديده را
[١] .
. ٤٠٩: p, ecneicSl aicoseht foaidepo lcycnE, lano itanretni- ١