نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٣٠ - ٣- ١- ١- حوزه اصالت واقعيت اجتماعى

نظم اساسى جامعه بشرى مى‌انجامد. پويائى اجتماعى، مراحل متوالى و ضرورى تحول ذهن بشر در جوامع بشرى را از نظر مى‌گذراند.[١] براين اساس، موضوع جامعه شناسى ايستا، درك همبستگيهاى متقابل و روابطى است كه بين نهادهاى مهم چون سياست، اقتصاد، مذهب و خانواده وجود دارد، و در جامعه شناسى پويا نيز اگوست كنت همچون مورخان، به بررسى توالى نهادها بسنده نمى‌كند و به تحول ذهن بشر نيز اشاره دارد.

به اين اعتبار، اگوست كنت نهادهاى عمده اجتماعى را به منزله بخش عمده‌اى از قوانين كنش و واكنش نظام اجتماعى مى‌داند و مطالعه مناسبات بين‌آنها و تغييراتى را كه در طول زمان در جامعه انسانى بوجود مى‌آيد، مطمح نظر داشته است.

«دور كيم»

دوركيم از بنيان‌گذاران و صاحب نظران برجسته اين حوزه است. وى بر آن است كه نهادهاى گوناگون، همگى مشروط به سازمان اجتماعى‌اند. محيط اجتماعى در همان حال كه علت نهادهاى گوناگون است به همان سان خود جزء مجموعه‌اى از نهادهاى گوناگون است.[٢] بنابراين با شناخت محيط اجتماعى مى‌توان نهادهايى را كه براى آن لازم‌اند نيز تعيين كرد.[٣] از نظر دور كيم نهادها محصول فعاليت مشترك و جمعى است.

نهادها معلول چيزى هستند كه در خارج از ما، ذهنيت و شيوه‌هاى فردى رفتار و قضاوت را بنا نهاده و مستقر مى‌كنند.[٤] ملاحظه مى‌كنيم كه بحث دوركيم عمدتاً درمورد منشاء نهاد است، نه ويژگيهاى آن.

«پارسونز»

«پارسونز» از ديگر صاحب نظران اين حوزه معتقد است كه نهادى شدن، همان‌

[١] - آرون، ريمون- مراحل اساسى انديشه در جامعه شناسى، ت: باقر پرهام، انتشارات آموزش انقلاب اسلامى، ١٣٦٤، ص ١١٠.

[٢] - همان منبع: ص ٤٨.

[٣] - همان منبع، ص ٤١٩.

[٤] .

١٠: p, ١٩٩٥, snoitac ilbuPegaS noitazina grOdnanoitu titsnI, tto cSdrahciR. W- ١