نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٢٣ - ٢- مفاهيم نهاد
كالاهايى كه ارائه مىنمايد داراى شخصيت ممتاز و ارزشمندى است بلكه اعضاى آن زندگى خود را متكى به آن دانسته و هر گونه تغيير در آن و يا از ميان رفتن آن (به عكس سازمان كه صرفاً موجب از ميان رفتن يكسرى مشاغل مىگردد) اثراتى برروى اعضاى نهاد و كل جامعه دارد. مثال دانشگاه قديمى و يا موسساتى كه پذيرش مردمى قوى دارند.»[١] همچنين فرهنگ مديريت نيز معادل واژه(Instit utionaliza tion) نهادى كردن را قرار داده و آن را عبارت از استقرار قواعد و مقررات يكنواخت و معيار براى رفتار اجتماعى مىداند.[٢]
٢- مفاهيم نهاد
٢- ١- مفهوم نهاد و ابعاد مختلف آن
نهادهاى اجتماعى اغلب به عنوان بنيان سازمان اجتماعى(socia lorganiz ation) تلقى مىشوند كه در تمام جوامع وجود دارند و در بردارنده مسايل عام اساسى درباره نظم اجتماعى زندگى هستند. در تعريف نهادهاى اجتماعى، برروى سه جنبه اساسى نهادها تأكيد زيادى صورت گرفته است:
١- اولين جنبه، الگوهاى رفتار است كه بوسيله نهادها تنظيم مىگردد و در بردارنده مسايل اساسى و هميشگى هر جامعهاى است.
٢- دومين جنبه آن است كه نهادها به تنظيم رفتار انسانها در هر جامعه براساس الگوهاى سازمان يافته، بادوام و معين مىپردازند.
٣- سومين جنبه اينكه اين الگوها شامل نظمهاى هنجارى معين هستند.
اين عناصر نهادى بهطرق مختلف مورد تاكيد قرار گرفتهاند و در اغلب تعاريف موجود بوده است. بنابراين، نهادها يا الگوهاى نهادى شده را مىتوان به عنوان بنيانهاى
[١] - مبينى، صغرى- فرهنگ واژهها و اصطلاحات مديريت و سازمان، انتشارات وزارت كشاورزى، ١٣٧٠، ص ٢١٣.
[٢] - فرنج، دارك و ساورد هيثر-/ فرهنگ مديريت، ت: محمد صائبى، انتشارات مركز آموزش مديريت دولتى، ١٣٧٠، ص ٣١٩.