نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ١٦٣ - ٥- جايگاه بالقوه جهاد قبل از تأسيس آن با نگاهى به توسعه اقتصاد عشايرى
قلمرو زيست
قلمرو زيست عشاير در وسعت ٩٦٣ هزار كيلومتر مربع يعنى حدود ٥٩% از مساحت كل كشور گسترده است. اين قلمرو عمدتاً مناطق محروم و مرزى را شامل مىشود.
٥- ١- اقتصاد عشايرى
اصلىترين زمينه فعاليت اقتصادى عشايرى رمهدارى است و توليدات كشاورزى و صنايع دستى در حد خود مصرفى توليد مىگردند. اقتصاد عشايرى ارتباط مستقيمى با مسائل مربوط به دام و مرتع دارد. هياهوى ناشى از اصلاحات ارضى در بهمن ماه سال ١٣٤١ و عطش دسترسى به زمين، آسيب فراوانى به سنت دامدارى زد. عشاير با شتاب، مراتع و جنگلها و كوهپايهها را تراشيدند و بذر مختصرى پاشيدند و در نتيجه عرصه را بر دامهايشان تنگتر كردند، بىآنكه از حاصل زمين بهرهاى برده باشند. در اين مقطع، تب زمين نخست مراتع و دام و سرانجام كوچگرى را به سراشيب سقوط كشاند و بدين ترتيب برخى از عشاير، دامهاى خود را رها و آلونكى در كنار مزرعه و نسق خود بنا كردند و آباديهاى پراكنده و كوچكى بوجود آوردند. در اين بخش سعى مىشود تا مختصرى از ساختار اقتصادى اين گروه از جمعيت كشورمان بررسى شود تا زمينههاى فعاليتهاى جهادسازندگى در اين بستر و اثراتش واضحتر گردد.
٥- ١- ١- اشتغال
«جمعيت فعال عشايرى حدود ٧/ ٥٦% از جمعيت شش ساله و بيشتر اين جامعه است و نزديك به ٣٢% از فعالين عشايرى را كودكان و نوجوانان (١٥- ٦ ساله) تشكيل دادهاند كه به مراتب بيشتر از شاخص مشابه در جامعه روستايى (٢/ ٦ درصد) و شهرى (٢/ ٥ درصد) است.
فزونى شاغلين جوان و بالا بودن نرخ اشتغال در زنان (٣/ ٤٠ درصد) يكى از وجوه تمايز جامعه عشايرى با جوامع شهرى و روستايى است. سهم آنها در توليد ناخالص ملى ٣/ ١ ميليون ريال (معادل ٦٥ درصد سهم يك خانوار شهرى و روستايى بدون احتساب درآمدهاى نفت) مىباشد.