«مطالعات باستانشناسى نشان مى‌دهد كه سابقه زندگى ايلى يا كوچ نشينى در ايران به بيش از هشت هزار سال مى‌رسد. آثار بدست آمده در جنوب غربى انديمشك (در محل تپه" توله‌اى") مؤيد اين امر است.[١] «در نيمه دوم قرن ١٩ ميلادى عشاير حدود ٢٥ الى ٥٠ درصد جمعيت ايران را تشكيل مى‌دادند و متناسب با اين كميت نقش مهمى در حيات اجتماعى كشور ايفا مى‌كردند. در دوران اخير، به دليل فروپاشى جامعه سنتى و فرايند شتابان غربگرائى، جامعه عشايرى ايران دستخوش يك بحران همه‌جانبه و عميق شد و جمعيت آن نيز با طرزى چشمگير كاهش يافت و در فاصله كمتر از نيم قرن از ٢٥% به ٢/ ٢% جمعيت در سال ١٣٦٦ رسيد.»[٢] «اين سير نزولى جمعيت، با ورشكستگى فاحش اقتصاد دامدارى كشور توأمان بود، به نحوى كه سهم دامدارى در توليد ناخالص ملى از ٧/ ١٢% در سال ١٣١٦ به ٣/ ٣% در سال ١٣٥٤ كاهش يافت. ايلات و عشاير ايران از اقوام اصلى كرد، لك و لر، عرب، بلوچ و براهويى تشكيل شده‌اند.»[٣] تعيين جمعيت عشاير ايران يكى از بغرنج‌ترين مباحث آمارى است و متأسفانه بايد گفت كه در اين زمينه داده‌هاى دقيقى يافت نمى‌شود. اين امر بيش از هر چيز ناشى از بغرنجى حيات جماعات و نيز فقدان تعاريف جامع و مورد پذيرش همگان است.

طبق جدول ذيل، براساس داده‌ها از جمعيت ٢١ ميليون نفرى كل كشور در سال ١٣٤٢، دو ميليون نفر (٥/ ٩ درصد) از آن را عشاير كوچ‌رو تشكيل مى‌دادند كه اين رقم در سالهاى ١٣٤٥ و ١٣٥٠ به ترتيب به ٦٤٢ هزار نفر (٨/ ١ درصد) و ٨٠٠ هزار نفر (٦٦/ ٢ درصد) تقليل مى‌يابد. همان‌طور كه در جدول مشاهده مى‌شود، آمار جمعيت صد ساله اخير عشاير كوچ‌رو نشان مى‌دهد كه ضريب كوچ‌نشينى (درصد جمعيت عشاير در كل كشور) از ٢٥ درصد در سال ١٢٦٠ هجرى شمسى به ٢/ ٢ درصد در سال‌

[١] - منوچهر تركمان، آشنايى اجمالى با جامعه عشايرى ايران( تهران: وزارت آموزشو پرورش، سال ١٣٦٤)، ص ٢.

[٢] - اقتصاد ايران، موسسه مطالعات و پژوهشهاى بازرگانى، ١٣٧١، ص ٥٥.

[٣] - عبدالله شهبازى، مقدمه‌اى بر شناخت ايلات و عشاير، نشر نى، ١٣٦٩، ص ١٣.