نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ١٤٥ - ٣- عوامل ضرورى وحتمى اجتماعى- اقتصادى تشكيل جهادسازندگى از ديدگاه اقتصاد توسعه
دهه ٤٠، يعنى زمانى كه دولت هند اردوگاههايى براى پناهندگان پاكستان غربى در سال ١٩٤٧ برپا مىكرد، جستجو كرد. بزرگترين اردوگاه در" كروك شترا"(Kurukshetra) بود كه در آن، دولت برنامههاى يكپارچهاى شامل زراعت و حرفههايى مانند بافندگى، خياطى، صابونپزى، رنگرزى و چيتسازى تنظيم و به اجرا گذاشت. شهرك جديد به عنوان مركز اين فعاليت در نظر گرفته شد. تجارب بدست آمده در اين مركز و همچنين ساير پروژههاى راهنما بنيان شكل گيرى طرحهاى توسعه جامعه روستايى هند را در اوايل دهه ٥٠ تشكيل داد.
در يكى از نشريات قديمى سازمان ملل متحد، توسعه جامعه روستايى چنين تعريف شده است:
«فرايندى است كه طى آن، تلاش خود مردم، با همكارى مسئولان دولتى، براى اصلاح شرايط اجتماعى- اقتصادى و فرهنگى جوامع و زندگى ملى، نقش اساسى ايفا كرده و آنها را قادر مىسازد تا در سازندگى و پيشرفت ملى، مشاركت داشته باشد.»(United Nations .٥٥٩١)
توسعه روستايى صرفاً به معنى توسعه كشاورزى نيست. همچنين موردى از رفاه اجتماعى نيست كه با تزريق پول به مناطق روستايى جهت رفع نيازهاى اوليه و اساسى انسانى تأمين گردد، بلكه طيف وسيعى از فعاليتهاى گوناگون و بسيج انسانى را شامل مىشود و مردم را به ايستادن روى پاى خود و از ميان برداشتن ناتوانىهاى ساختارى قادر مىسازد؛ ناتوانىهايى كه آنها را در اسارت شرايط نامساعد زندگىشان نگهداشته است.
توجه به اين نكته ضرورى است كه:
همه مسائل و مشكلات روستايى به گونهاى با هم در ارتباط هستند و ضرورى است كه به طور همزمان به مقابله با آنها پرداخت.
از اين رو عبارت" توسعه همه جانبه روستايى"(Integra tedruraldevelo pment) براى شرايطى وضع شد كه اهداف برنامهريزى در بعضى و يا همه صفات مرتبط با هم- كه در ذيل مىآيد- مشترك بودند.
١- بهبود معيارهاى زندگى و يا همزيستى توده مردم با تضمين اين مسأله كه آنها از اهميت برخوردارند و نيازهاى اساسى آنها همچون غذا، مسكن، پوشاك و اشتغال برآورده مىشوند.