انجام شده بسيار مفيد و در آبادانى روستاها موثر بوده است، ليكن به سبب كمبود كادر رهبرى و ديگر كادرهاى تخصصى، انجام اين عمليات كافى نبوده است و از لحاظ نوسازى روستاها نتايج مطلوبى بدست نيامده است. در صورت مقايسه جمعيت كثير روستاييان (٦٢% كل جمعيت كشور) با مردم شهرنشين و مقايسه عمليات انجام شده در شهرها و دهات بايد اذعان كنيم كه پيشرفت برنامه عمران دهات در دوران برنامه سوم بسيار ناچيز و غيرمكفى بوده است. محدوديت مالى دولت و كمى سرمايه‌هاى محلى كه بايد براى برنامه‌هاى عمران دهات تجهيز مى‌شد و تعدد و پراكندگى دهات از لحاظ محل و موقعيت جغرافيايى و دشوار بودن دسترسى به آنها و غيراقتصادى بودن بسيارى از فعاليتهاى عمرانى بعلت كوچك بودن واحد روستايى از نظر جمعيت و فقدان دستگاههاى اجرايى لازم در سطح ده و عدم هماهنگى بين دستگاههاى مسئول فعال در داخل دهات از جمله مسائل و مشكلاتى بوده است كه موجب محدوديت عمليات گشته و پيشرفت آنها را به تعويق و تأخير انداخته بود.[١]

عمران روستايى در برنامه چهارم عمرانى كشور از هدفها و سياستهاى مشخصى برخوردار بود. هدف كلى برنامه با مضمونى بلند پروازانه اساسا به جنبه‌هاى رفاهى عمران روستايى تأكيد مى‌ورزيد:

«تعميم عدالت اجتماعى و توزيع ثمرات رشد و توسعه اقتصادى كشور بين روستاييان از طريق آبادى دهات و ايجاد تأسيسات همگانى و تأمين و تسهيل وسايل رفاه زندگى روستاييان و آماده كردن دهات براى همگامى با تحولات و پيشرفتهاى سريع اقتصادى.»[٢] با اين برنامه ابعاد اجتماعى- اقتصادى و رفاهى توسعه روستايى از هم متمايز گرديد و هريك به رغم تأكيدى كه در خطمشى‌هاى برنامه به لزوم تمركز خدمات و فعاليتها شده بود، در قالبهاى مجزا و عمدتا ناهماهنگ تكوين‌يافت. عمران و توسعه روستايى، محدود به بعد فيزيكى عمران دهات شد و مشتمل بر ايجاد پاره‌اى تأسيسات گشت. اين انفكاك و از هم گسيختگى ابعاد عمران و توسعه روستايى در سيستم برنامه‌ريزى ايران، نهادى شد و تداوم‌يافت.

[١] شفيق، مسعود، پيشين، ملخص ص ١١٨- ١٣٢.

[٢] برنامه عمرانى چهارم و گزارش عملكرد برنامه چهارم، سازمان برنامه و بودجه.