كشاورزى همواره منبع اصلى معيشت در روستاها بوده است. كشاورزى، نه تنها يك فعاليت اقتصادى، بلكه يك نوع شيوه زندگى است. تأثير اين فعاليت در ابعاد مختلف زندگى روستاييان بسيار عميق است؛ به طورى كه بعد خانوار، گستردگى يا كوچكى نهاد خانواده، وسيله رفع نيازهاى اساسى خانوار و زيست او، زمينه ايجاد اشتغال براى اعضاى فعال خانواده، و در زمينه فرهنگى، آداب و رسوم، جشنها و مناسبتها و ارزشها و اعتقادات و باورهاى روستاييان متأثر از اين فعاليت است.

مطابق سرشمارى سال ١٣٦٥، حدود ٥٧% شاغلان محيط روستايى در اين فعاليت به كار اشتغال داشته‌اند. طى ٣٠ سال از ٦٥- ١٣٣٥، از شمار و سهم شاغلان بخش كشاورزى كاسته شده است، به طورى كه سهم اشتغال در اين بخش در سال ١٣٣٥ برابر با ٧٦% بوده است كه به ٥٧% در سال ١٣٦٥ تقليل يافته است.

فعاليتهاى مربوط به كشاورزى، گستره‌اى از فعاليتهاى زراعى، باغدارى، دامدارى، جنگلدارى، شكار، ماهيگيرى و خدمات كشاورزى چون شخم‌زنى و تراكتوررانى و امثال آن را به عنوان مشاغل پايه‌[١] در اين نقاط دربر مى‌گيرد. توليدات همين بخش از فعاليتهاى اقتصادى است كه مى‌تواند به بيرون از فضاى روستا صادر و موجب رونق و شكوفايى اقتصاد روستا گردد. به علت كمبود فرصتهاى شغلى كشاورزى، خصوصاً طبيعت فعاليت كشاورزى كه در همه فصول امكان‌پذير نيست و همچنين درآمد اندك حاصل از اين فعاليت (كه بيشتر كشاورزى به صورت ديم و با استفاده ناچيزى از تكنولوژى انجام مى‌شود) مشاغل متعددى در خانوارهاى روستايى مانند دامدارى (در سطحى محدود)، پيشه‌ورى و صنايع دستى به وجود آمده است. از اين رو، بهره‌برداران كشاورزى در روستاهاى ايران چند رأس گوسفند و گاو و تعدادى مرغ و خروس در خانه خود نگهدارى مى‌كرده‌اند و در كنار زراعت به بافتن قالى و گليم و ... مى‌پرداخته‌اند و انگيزه توليد آنها نيز بيشتر مصرف و استفاده خانوار بوده است.

[١] - مشاغل پايه به فعاليتهايى اطلاق مى‌شود كه نتيجه توليد يا خدمات آنها به تنهايى در داخل يك محدوده جغرافيائى به مصرف نمى‌رسد و به ساير نقاط نيزصادر مى‌شود و در داخل محدوده نيز ايجاد مشاغل جنبى يا تبعى مى‌كند.