روستايى گرايش به تمركز داشته و به مرور در مراكز پرجمعيت استقرار يافته است. اين گزارش ناشى از رونق فعاليتهاى اقتصادى در كانونهاى پرجمعيت، وجود خدمات رفاهى بالنسبه بيشتر و عدم امكان ماندگارى در مراكز كم جمعيت و پراكنده روستايى به دليل مسائل و مشكلات اكولوژيك، اقتصادى و رفاهى است.

افزايش نقاط روستايى كشور عمدتاً ناشى از اسكان تدريجى عشاير و پيدايش آباديهاى نوبنيادى در پيرامون مراكز جديد فعاليت (كشاورزى، صنعتى، معدنى و خدماتى) است.

تعداد مراكز روستايى داراى سكنه (دهات) از سال ١٣٤٥ تاكنون با اندكى كاهش، كمابيش ثابت بوده است.[١] ولى مراكز روستايى پرجمعيت (بيش از ٥٠٠ نفر) افزايش يافته و در مقابل از تعداد آباديهاى كم جمعيت (كمتر از ٥٠٠ نفر) به تدريج كاسته شده است. كاهش آباديهاى كم جمعيت با توجه پيدايش آباديهاى جديد (عشايرى و غيرعشايرى) كه غالباً كم جمعيت هستند، ناشى از فراوانى تعداد آباديهايى است كه طى دوره مذكور تخليه شده‌اند.

اين وضعيت بيانگر نابسامانى نظام استقرار و اسكان جمعيت در فضاهاى روستايى است كه تاكنون پى‌آمدهاى اكولوژيك، اقتصادى و اجتماعى نامطلوبى داشته است.

تعداد روستاهاى خالى از سكنه در سال ١٣٤٥ قريب ١٦ هزار آبادى بوده كه در سرشمارى سال ١٣٧٠ به قريب به ٦٠ هزار رسيده است. بدين ترتيب فضاهاى روستايى همواره شاهد پيدايش دهكده‌هايى خرد و كم جمعيت است كه چندان نمى‌پايند و پس از مدتى تخليه و رها مى‌شوند؛ هر چند آباديهاى تخليه شده، عمدتاً واحدهاى كويرى، قلعه‌ها، مزارع تشنه و سوخته و مكانهاى از رونق افتاده در استانهاى كويرى است. در حالى كه آباديهاى نوبنياد عمدتاً در قلمرو عشايرى غرب كشور و در عرصه قطبها و پيرامون محورهاى توسعه كشاورزى و يا غير كشاورزى است.

[١] - تعداد مراكز روستايى داراى سكنه در سرشمارى ١٣٤٥ معادل ٦٦٤٣٨ آبادى بوده كه با اندكى كاهش‌در سرشمارى ١٣٥٥ به ٦٥٠٥٥ آبادى رسيده و در سرشمارى ١٣٦٥ به تعداد ٥٦٤٧٦ آبادى كاهش يافته است.