شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٧٥٩ - ١٤/ ٢ حكمت نافلهها

١٠٦٩. امام باقر عليه السلام: هر بى توجّهى در نماز، چيزى از آن را به دور مى‌اندازد؛ اما خداى متعال، آن را با نافله‌ها تكميل مى‌كند.

١٠٧٠. امام باقر عليه السلام: از نماز انسان، نيم يا يك سوم و يك چهارم و يك پنجم بالا مى‌رود و جز آنچه را با دل و جان به آن توجّه دارد، بالا نمى‌رود و به نافله‌ها فرمان داده شده تا همين كاستى‌هاى نماز واجب را جبران و كامل كنند.

١٠٧١. علل الشرائع‌- به نقل از عبد اللَّه بن سنان-: گفتم: چرا پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نماز نيم‌روز را هشت ركعت پيش از ظهر و هشت ركعت پيش از عصر قرار داد؟ و به چه علّت، به وضوى نماز مغرب زياد ترغيب كرد؟ و به چه علّت، چهار ركعت نماز پس از مغرب را لازم كرد؟ و به چه علّت، نماز شب در پايان شب خوانده مى‌شود و نه در آغاز آن؟

امام [صادق عليه السلام‌] فرمود: «براى استوار كردن نمازهاى فريضه؛ زيرا مردم اگر تنها چهار ركعت نماز ظهر به گردنشان بود، آن را سبك مى‌گرفتند، تا آن جا كه وقت [فضيلت‌] نماز را از دست مى‌دادند؛ امّا چون افزون بر فريضه ظهر هم وظيفه‌اى دارند، به دليل همين فراوانى، به آن شتاب مى‌ورزند.

همين دليل براى نافله‌هاى پيش از عصر نيز جارى است؛ زيرا مردم مى‌گويند: اگر سستى كنيم و به تأخير اندازيم و سپس بخواهيم نماز نيم‌روز را بخوانيم، وقت [فضيلت‌] را از دست مى‌دهيم. همين گونه در باره وضوى نماز مغرب مى‌گويند: اگر دير وضو بگيريم، وقت [فضيلت‌] نماز از دست مى‌رود. پس با شتاب بر مى‌خيزند، و نيز چهار ركعت نماز پس از مغرب و همين گونه، [چند ركعت‌] نماز در پايان شب براى شتاب كردن به نماز صبح است. به اين علّت‌ها، اين نافله‌ها بدين گونه واجب شده‌اند».

١٠٧٢. امام كاظم عليه السلام: خداوند- تبارك و تعالى- نماز فريضه را با نماز نافله كامل كرده است.

ر. ك: ص ٥٨٣ (كسانى كه بخشى از نمازشان قبول مى‌شود) و ج ١/ ح ٢٠.