شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٦٦٤ - با هم خواندن دو نماز در سنت پيامبر صلى الله عليه و آله

روزى ابن عباس بعد از نماز عصر، خطبه‌اى براى ما ايراد كرد، تا اين كه خورشيد غروب كرد و ستاره‌ها پديدار شدند. مردم شروع كردند به گفتن «الصَّلاة، الصَّلاة!». راوى مى‌گويد: مردى از بنى تميم نزد ابن عباس آمد، در حالى كه بى‌وقفه مى‌گفت: «الصَّلاة، الصَّلاة!». ابن عباس گفت: ... آيا به من سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله را ياد مى‌دهى؟! پيامبر خدا صلى الله عليه و آله را ديدم كه نماز ظهر و عصر و همچنين نماز مغرب و عشا را با هم خواند.

عبد اللَّه بن شقيق مى‌گويد: اين واقعه ترديدى در قلب من ايجاد كرد. نزد ابو هريره آمدم و قضيّه را از او سؤال كردم و او گفته ابن عباس را تصديق كرد.

از ابن شقيق نيز، سخن زير در باره پى در پى خواندن دو نماز، حكايت شده است:

قالَ رَجُلٌ لابن عَبّاسٍ: الصَّلاةَ فَسَكَتَ، ثُمَّ قالَ: الصَّلاةَ فَسَكَتَ، ثُمَّ قالَ: الصَّلاةَ فَسَكَتَ، ثُمَّ قالَ: لا امَّ لَكَ! أتُعَلِّمُنا بِالصَّلاةِ و كُنّا نَجمَعُ بينَ الصَّلاتينِ عَلى‌ عَهدِ رَسولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله؟![١]

مردى به ابن عباس گفت: الصَّلاة! ابن عباس سخنى نگفت. او دوباره گفت:

الصَّلاة! باز هم ابن عباس سكوت كرد. او بار سوم گفت: الصَّلاة! ابن عباس سكوت كرد. سپس ابن عباس گفت: آيا به ما نماز خواندن را ياد مى‌دهى، در حالى كه ما در زمان پيامبر خدا صلى الله عليه و آله دو نماز را با هم مى‌خوانديم؟!

چنان كه ملاحظه شد، اين روايات صراحت دارند كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله، بدون اين كه ترس، باران و يا دليل ديگرى وجود داشته باشد، در مدينه بين دو نماز جمع مى‌نمود، تا بيان كند با هم خواندن دو نماز، جايز و مشروع است و كسى نپندارد كه چون ايشان دو نماز را جدا از هم و هر يك را در وقت فضيلت خود به جا مى‌آورد، واجب است دو نماز از هم جدا خوانده شوند. به عبارت ديگر، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله با اين عمل، ثابت‌

[١]. صحيح مسلم: ج ١ ص ٤٩٢ ح ٥٨.