در صفحه ٢٠٣ نظر مى‌دهد كه- امكان ذاتى و امكان استعدادى- مرجعشان به عدم مانع است- يعنى وجوب و امتناع- به منزله مانعى از تاثير علت به شمار مى‌روند- و همچنين صور متضاده موانع قبول يكديگر هستند- و الا ماهيت در ذات خود همه صور را قبول مى‌كند- .

آخوند در رساله حدوث تصريح مى‌كند كه- امكان ذاتى و امكان استعدادى- آن طور كه بعضى گمان كرده‌اند دو معنى نيستند- اشتراك لفظى بلكه يك معنى هستند مشترك معنوى- فرق اين دو از لحاظ منشا است- و منشا امكان استعدادى حالت و صفتى است كه- براى ماده حادث مى‌شود و گاهى مجازا- به خود اين صفتها نيز امكان استعدادى اطلاق مى‌شود رجوع شود- از رساله مبدا و معاد نيز- تقريبا همين معنى استنباط مى‌شود- .

ابن سينا در نمط پنجم اشارات كه در صنع و ابداع است- در مقام اثبات اينكه- هر حادثى مسبوق به ماده و مدتى است از راه اينكه- هر حادثى مسبوق به امكان ذاتى قبلى زمانى است- و اين امكان موضوع مى‌خواهد- كه همان ماده بالمعنى الاعم است وارد شده- و اين مطلب مورد ايرادات فخر رازى شده- و خواجه جوابهايى مى‌دهد- و خلاصه جوابهاى خواجه راجع به اينست كه- امكان استعدادى از اعتبارات عقليه است- و مى‌توان گفت با اينكه خواجه در ابتدا- عرض بودن امكان استعدادى را تسليم شده- در آخر منكر عرض بودن شده و تسليم فخر رازى شده- صاحب محاكمات به اشكالات كلام خواجه متوجه مى‌شود- و بعد از راه ديگرى اثبات امكان