اصول فلسفه و روش رئاليسم - العلامة الطباطبائي - الصفحة ٢٩٠ - انقسامات وحدت و كثرت

آن است كه- سر و كار زندگى مادى ما با جزئيات و انقسامات ماده است- كه وحدت و كثرت عددى دارند- .

و گر نه به همين وحدت و كثرت كه ما از آنها مفهومى روشن- و نزديك به مفهوم انقسام و عدم انقسام مى‌فهميم- در كليات نيز هست در حالى كه خاصيت آنها در كليات- جز خاصيت وحدت و كثرت عددى است- زيرا وحدت عددى عين كثرت عددى نيست- چه نمى‌شود گفت يك فرد از انسان ده فرد است- ولى وحدت كلى با كثرت عددى جمع مى‌شود- چنانكه مثلا انسان يك نوع است- و عين صدها هزار فرد است- .

و از همين جا فهميده مى‌شود كه هر وحدت وحدت عددى نيست- بلكه وحدت عددى يكى از افراد وحدت مى‌باشد- يعنى وحدت و بالمقابله كثرت اقسامى دارند- .

از بيان فوق نتيجه گرفته مى‌شود كه- ١-دو صفت عمومى به نام وحدت و كثرت در خارج داريم- .

٢-وحدت و كثرت اقسامى دارند

انقسامات وحدت و كثرت

تقسيم-١ وحدت و كثرت از راه نوع وجود مى‌شود منقسم شوند- زيرا وجود شىء يا جزئى است و در خارج- و يا كلى است و در ذهن- و جزئى يا با ماده موجود است مانند يك يا چند درخت- و يا بى ماده مانند يك يا چند موجود مجرد- و كلى نيز يا نوع است و يا