اصول فلسفه و روش رئاليسم - العلامة الطباطبائي - الصفحة ٣٠١ - اقسام ماهيت
از نسبت خارجى مىباشد بسنجيم- خواهيم ديد كه هيچگونه خاصه مشتركى ندارند در حالى كه- اگر همين ماهيت انسان با ماهيت پشه سنجيده شود- در بسيارى از خواص شريك و انباز هم خواهند بود- مانند ادراك و اراده و بسيارى از احكام حيات- و جسميت و جز آنها اگر چه احكام ويژه نيز دارند- .
اينجا است كه بايد گفت- اين دو نوع در اصل ماهيت نيز شركتى دارند- يعنى ماهيت نوعى آنها- به دو بخش مختص و مشترك تحليل مىشود- چنانكه هر دو نوع در حيوانيت شريكند- و هر كدام يك بخش مختص نيز دارند- خواه ما بفهميم يا نفهميم- .
ماهيت مشترك به نام جنس- و ماهيت ويژه به نام فصل ناميده مىشود- .
از اين بيان نتيجه مىگيريم كه- ١-در ماهيات نيز تركيب پيدا مىشود- .
٢-تركيب در ماهيات به واسطه جنس و فصل پيدا مىشود- .
يعنى از يك ماهيت مشترك- به واسطه انضمام دو فصل مختلف- دو نوع مختلف پيدا مىشود و با زبان فلسفى- ماهيت جنس مهيتى است در حال ابهام- كه در تحصيل و پيدايش يك نوع- نيازمند به انضمام فصل و تعيين آن است- مانند حيوان كه با انضمام ناطق انسان مىشود- .
٣-چون هر تركيب ناچار بايد از آحاد تاليف پذيرد- ناگزير تركيب ماهيت نيز بايد به جنسى برسد- كه بسيط بوده و ديگر بالاتر