اصول فلسفه و روش رئاليسم - العلامة الطباطبائي - الصفحة ٢٦١ - تقدم و تاخر و معيت پيشى و پسى و با همى

مقاله يازدهم قدم و حدوث

تقدم و تاخر و معيت پيشى و پسى و با همى

اگر در يك سر خطى نقطه‌اى را مبدا قرار داده- و دو نقطه ديگر را كه باز در روى آن خط هستند- با مبدا مفروض از جهت دورى و نزديكى بسنجيم- نقطه نزديكتر به مبدا را پيش متقدم- و نقطه دورتر از مبدا را پس متاخر مى‌ناميم- .

البته اين كار تنها نامگذارى نيست- بلكه از اين راه است كه دو نقطه نامبرده- مفهوم قرب به مبدا مفروض را كمتر و بيشتر واجد هستند- و از همين روى اگر نقطه مبدا را در سر ديگر فرض كنيم- چون صفت قرب و بعد نقطه‌ها عوض مى‌شود- نامها پيش و پس نيز عوض شده و نقطه پسين پيش- و نقطه پيشين پس مى‌گردد- .

و اين معنى در جاهاى ديگر نيز اطراد و عموميت دارد- دو نفر كه به سوى مقصدى روانند آنكه نزديكتر است- پيش مى‌باشد و آنكه دورتر است- يعنى نسبت قرب را كمتر دارد پس مى‌باشد- و اگر گاهى اختلاف نسبت را از دست دادند- ديگر پيشى و پسى نداشته و با هم مع ناميده مى‌شوند- .