٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٧ - روزه نگرفتن در سفر از منظر كتاب و سنت آیة الله جعفر سبحانى

اما كسانى كه به جواز روزه براى بيمار و مسافر و يا خصوص مسافر قائلند، اين آيه را دست آويزى براى جواز گرفته و مى‌گويند:

اين خطاب براى كسانى است كه در روزه گرفتن و نگرفتن مخيرند. اگر در ماه رمضان روزه بگيرند، براى آنها بهتر است از روزه نگرفتن . (٢٦)

صاحب اين تفسير مى‌كوشد كه آيه را تابع مذهب فقهى خود مبنى بر تخيير ميان روزه و افطار گرداند. اين تفسير به دو دليل تمام نيست:

١ ـ برگرداندن خطاب عام به خطاب خاص، تفسير بدون دليل و از نوع تفسير به رأى است.

٢ ـ اگر خطاب در اين آيه به كسانى بود كه مخيرند، بايستى چنين مى‌فرمود: اگر مسافر روزه بگيرد از روزه نگرفتن بهتر است؛ يعنى حكم را با صيغه غايب بيان مى‌كرد نه با صيغه حاضر.

بلكه ـ همچنان كه پيش تر گفتيم ـ مى‌توان گفت از ظاهر آيه استفاده مى‌شود كه اين آيه تأكيدى است بر امتثال فريضه و اينكه روزه بهتر است و در نفس انسان تأثير مثبت دارد؛ زيرا جلوگيرى نفس از بهره مندى بى حد ومرز در استفاده از لذتهاى جسمانى و مهار مركب سركش شهوتها، موجب تقوى و دل كندن از دنيا مى‌شود. به عبارت روشن‌تر، خداوند پس از بيان اين مطلب در آيه اوّل كه روزه روزهاى محدود و معينى واجب است، در آيه دوم چهار مطلب را بيان مى‌كند:

نخست: {فمن كان منكم مريضاً أو على سفر فعدة من أيّام أُخر } ؛

كسى كه بيمار يا مسافر است، تعدادى از روزهاى ديگر را روزه بگيرد.

دوم: {و على الذين يطيقونه فديةٌ طعامُ مسكينٍ } ؛

و براى كسانى كه روزه براى آنها طاقت فرساست، لازم است كفاره بدهند و مسكينى را اطعام كنند.

سوم: {فمن تطوّع خيراً فهو خيرٌ له } ؛

و كسى كه كار خيرى انجام دهد، براى او بهتر است.


(٢٦) تفسير المنار، ج٢، ص١٥٨. صاحب المنار اين سخن را از برخى مفسرين نقل مى‌كند، سپس آن را رد كرده و مى‌گويد:اين تفسير عموميت ندارد و مورد اتفاق همه مفسرين نيست.