فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٨ - روزه نگرفتن در سفر از منظر كتاب و سنت آیة الله جعفر سبحانى
چهارم: {و أن تصوموا خيرٌ لكم إن كنتم تعلمون } ؛
و اگربدانيد، روزه گرفتن براى شما بهتر است.
همچنان كه ملاحظه مىشود، سه بخش اوّل با صيغه غايب آمده در حالى كه بخش اخير با صيغه مخاطب آمده است. اين نشان مىدهد كه اين بخش ازسه بخش اوّل جداست و تأكيدى است بر آيه اوّل، يعنى آيه {يآ أيها الذين آمنوا كُتب عليكم الصيام } .
خداوند سپس در آيه سوم، سه جمله را بيان مىكند:
الف: {يريدُ اللّه بكم اليسر ولايريد بكم العسر } ؛
خداوند راحتى شما را مىخواهد نه سختى شما را .
اين آيه، حكمت برداشتن وجوب روزه از سه گروه ياد شده را بيان مىكند؛ يعنى اين سه گروه وظيفه دارند تا براى راحتى و رفع سختى، روزه نگيرند و در اين زمينه فرقى بين بيمار و مسافر و هركس كه روزه گرفتن برايش مشقت دارد، نيست.
ب: {وَلتكملوا العدّة } ؛
اين جمله به قضاى روزه بيمار و مسافر مربوط مىشود؛ يعنى آنچه از اين دو گروه برداشته شده، روزه ماه رمضان است، اما حكم قضاى روزه به تعداد روزهايى كه افطار كردهاند، برداشته نشده است.
ج: {و لتُكبّروا اللّه على ما هداكم لعلّكم تشكرون } ؛
اين جمله غايت و هدف تشريع اصل روزه است؛ زيرا خداوند از بندگانش مىخواهد كه درمقابل هدايت آنها، او را بزرگ بشمارند تا شاكر نعمتهاى او باشند.
روايات پيرامون روزه ماه رمضان در سفر
ديدگاه قرآن در مورد حكم روزه در سفر بيان شد و گفتيم كه مطابق آيات قرآنى، وظيفه مسافر، روزه نگرفتن در سفر و قضاى آن در ايامى ديگر است.
اينك به سنت مراجعه كرده و رواياتى را كه در اين زمينه وارد شده، بررسى مىكنيم و معلوم خواهد شد كه اين روايات ـ چنانچه در مضامين و اسنادشان دقت شود ـ مؤيد قرآن