فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٢ - بيعت (١) آیة الله محمد مؤمن قمى
آيه اوّل:
{لقد رضي اللّهُ عن المؤمنين إذ يبايِعونك تحت الشجرة فعلم ما في قلوبهم فأنزل السكينة عليهم و أثابُهم فتحاً قريباً } ؛ (٩)
خداوند از مؤمنان هنگامى كه با تو زير آن درخت بيعت كردند خشنود شد. خداوند آنچه را در دلهاى ايشان نهفته بود، مىدانست ؛ از اين رو آرامش را بر آنان فرود آورد و پيروزى نزديك را پاداش ايشان قرارداد.
اين آيه مباركه بيانگر بيعت مردم با رسول خدا(ص) است كه بيعت رضوان ناميده شده است.
اين بيعت در سال ششم هجرت واقع شد، رسول خدا(ص) در ذى القعده سال ششم هجرى، تصميم گرفتند تا براى عمره به مكه بروند ولى قريش با رفتن حضرت، به مكّه در آن سال موافقت نكردند (١٠) و اين ماجرا منجر به بيعت اصحاب با ايشان شد. سپس حضرت با قريش قرارداد صلحى را امضا كردند و بنابراين شد كه حضرت و اصحاب به مدينه بازگردند و سال بعد براى عمره به مكه بروند. در تفسير مجمع البيان ذيل آيه پانزدهم از سوره فتح: {قل لن تتّبعونا كذلكم قال اللّه مِن قبلُ } آمده است: «اين سوره بعد از انصراف از حديبيّه در سال ششم هجرى نازل شده است». (١١) همچنين در تفسير آيه ٢٧ از سوره فتح آمده است:
چنين شد كه در سال بعد از حديبيّه يعنى در سال هفتم هجرت، در ماه ذى القعده همان ماهى كه سال قبل مشركان از ورود حضرت به مسجد الحرام جلوگيرى كرده بودند، حضرت با اصحابشان براى عمره وارد مكه شدند و سه روز در مكه اقامت داشتند و سپس به سمت مدينه بازگشتند. (١٢)
(٩) فتح، آيه ١٨.
(١٠) مجمع البيان، ج٥، ص١١٤، چاپ اسلاميه.
(١١) مجمع البيان، ج٥، ص١١٥ و ١٢٧ و ٥٥٥ و ١١٥.
(١٢) همان.