فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٤ - بيعت (١) آیة الله محمد مؤمن قمى
بيعت (١)
ادله بيعت در قرآن
محمد مؤمن قمى
چكيده:
نويسنده در اين مقاله درصدد اثبات اين است كه بيعت مردم با ولىّ امر، شرط تحقق يا فعليّت ولايت معصومان (ع) نيست و اطلاق ادله ولايت به بيعت مقيّد نمىشود.
بلكه بيعت و پذيرش مردم، تنها مىتواند نشانه وجود شرط قدرت ولى امر در اقامه ولايت بر مردم باشد. او براى اثبات اين مدّعا بعد از بيان شرعى از كلمه بيعت به بررسى چهار آيه از قرآن كريم در مورد بيعت مىپردارد و در تحليل دو واقعه بيعت رضوان يا شجره و بيعت زنان با رسول خدا(ص) كه در قرآن به آنها اشاره شده است به اين نتيجه مىرسد كه بيعت نخست براى پذيرش ولايت پيامبر(ص) نبوده، بلكه تنها به جهت اعلاى پاى بندى مؤمنان به مقاومت در مقابل مشركان بوده است و بيعت دوم نيز اعلام پاى بندى زنان بيعت كننده به اوامر الهى كه در آيهش ريفه از آنها ياد شده است، مىباشد.
از اين رو با استناد به اين دو واقعه و آيات مربوط به آن نمىتوان ولايت معصومان(ع) و وجوب اطاعت از آنها را مقيّد به بيعت كرد و يا حتى وجوب بيعت بر مؤمنان را استنباط كرد.
كليد واژگان: بيعت، ولايت، حكومت اسلامى، ولى امر، اولى الامر، بيعت رضوان، بيعت شجره، بيعت زنان.