فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٩
تنها استحباب، بلكه جواز اعمالى غير گريه از قبيل لطم مورد انكار واقع شده و بر حرمت اوّليه آن ها تأكيد گرديده است، سعى بر آن است كه بيشتر به نقل رواياتى كه ناقض اين باور است، بپردازيم و از ذكر فتاواى فقها نيز رويگردان نخواهيم بود. بنابراين قصد ورود به مباحث مفصل فقهى در اين زمينه را نداريم، هر چند گاهى گريزى از آن نيست.
دسته اوّل : روايات استحباب جزع در مصيبت سيدالشهداء و اهل بيت(عليهمالسّلام).
نويسنده گفته است:
«با درنظر گرفتن دهها آيه و صدها روايت، به اين نتيجه خواهيم رسيد كه راه اسلام در گرفتارىها، صبر و مقاومت است، نه جزع و فزع و بى تابى كردن.»(همان، صفحه ٢٠١)
ايشان در توجيه پاره كردن امام عسكرى(ع) لباس خود را در عزاى پدرش امام هادى(ع) سعى كرده اين عمل را از مصداق جزع بيرون برد و گفته است:
نكته دوم اين است كه پاره كردن لباس به معناى جزع و فزع كردن نيست، بلكه پاره كردن لباس نمادى براى بيان شدت تأثر بوده است»(همان، صفحه ٢١٣)
هر چند نويسنده، عمده مباحث خود را بر تحريم برخى مصاديق جزع، همچون لطم و مانند آن حتى در عزاى امام حسين(ع) متمركز ساخته، ولى از اين عبارات وى و ديگر مطالب ايشان -كه برخى را پيشتر نقل كرديم- چنين به نظر مىرسد كه ايشان جزع را به طور مطلق حتى در عزاى ائمه(ع) و سيدالشهدا(ع) جايز نمىداند.
در هر صورت - چه آن كه مطلق جزع را حرام بداند يا اين كه تنها مصاديق يادشده را - با نگاهى به تعريف جزع و اقسام آن و نيز روايات و فتاواى فقها در اين زمينه، خواهيم ديد كه حساب عزادارى براى اهل بيت(ع)، به خصوص سالار شهيدان(ع) به دليل وجهه الهى آن، از همه عزادارىها جدا است. لذا جزع در مصيبت اهل بيت(ع) به ويژه سيد الشهدا(ع) حتى با مصاديق ياد شده، عبادتى بزرگ به شمار مىرود.
بدين رو لازم است ابتدا جزع را تعريف و اقسام آن را ذكر كرده و سپس برخى روايات و فتاواى استحباب جزع بر امام حسين(ع) را ذكر كنيم: