اوّلاً، ضرورى دينى ـ همانطور كه محقق ايروانى به آن اشاره كرده ـ تأثير دعا وصدقه فى الجمله است نه در هر مقام، و لذا تخلف از آن را در بسيارى از موارد مشاهده مى‌كنيم، اين مورد هم ممكن است يكى از موارد تخلف باشد. اعتقاد به تخلف تأثير دعا و صدقه در موردى، با ضرورى دين منافات ندارد، و همانطور كه بعد از حصول تخلف اعتقاد به تخلف حاصل مى‌شود، در اين مورد قبل از حصول تخلف حاصل شده است. (٤٤)

ثانياً، اگر شخصى به صورت قطعى خبر وقوع چيزى را بدون احتمال هيچ گونه تغييرى به واسطه دعا و صدقه و مانند آن در همه موارد، بدهد با ضروريات دينى مخالفت كرده است. علاوه بر آنكه با احتمال تغيير حوادث با دعا و صدقه جايى براى ادعاى قطع نيست.

بنابراين خبر از حوادثى كه مقتضاى حركت ستارگان است همچون خبر از حوادثى كه مقتضاى عوامل زمينى است، اگر مستند به محاسبه بوده و قصد مخبر غيبگويى نباشد، مشمول روايات نهى از تنجيم نيست.

پس مجرد اعتقاد به تأثير اجرام آسمانى با اعتقاد به اين كه مؤثر اصلى فقط خداست، بدون نفى احتمال تأثير دعاو غير آن، موجب كفر نبوده و حرام نيست.

٥. اخبار همراه با اعتقادى كه با ايمان به خدا و وحدانيت الهى ناسازگار است.

آيا، خبر دادن از پيشامدها و نسبت دادن آنها به حركت ستارگان، مستقلاً يا آنها را شريك در تأثير دانستن به نحوى كه با وجود خداوند و يا وحدانيت او منافات داشته باشد، جايز است؟

شيخ انصارى مى‌گويد:

«... اين همان تنجيم مصطلح است و ظاهر همه فتاوى و نصوص بر حرمت مؤكّد آن دلالت دارد.

(٤٤) التعليقه، ص٢٤.