اين تعليل اشاره به ثابت نبودن ربط عادى است زيرا وقوع چنين حوادثى نه به صورت حسى؛ مانند حرارت ناشى از آتش يا خورشيد، ثابت نشده است و نه به صورت عادت دايم يا غالب؛ زيرا علم به تكرار زياد اين حوادث وجود ندارد و بر فرض علم باشد، دلالتى بر تأثير حركت ستارگان بر حوادث ندارد، شايد تأثير بر عكس باشد يا هردو مستند به مؤثر سومى باشند. خلاصه مقتضاى روايت «أبى اللّه‌ أن يجري الأشياء إِلاّ بأسبابها»، اين است كه هر حادثى، مسبب است، اما اين كه سبب آن حركت فلكى يا چيز ديگر است، ثابت نيست. به علاوه اگر هم چنين چيزى را بپذيريم، مخالفت آن با ضروريات دينى ثابت نيست. در پاره‌اى از روايات ظهور در تأثير ستارگان دارد؛ مانند سخن امام صادق(ع) به منجّم يمنى كه فرمود: «... اسم ستاره‌اى كه چون برآيد شتر به هيجان مى‌آيد، چيست؟» گفت: نمى‌دانم، حضرت فرمود: «راست گفتى.» بگو نام ستاره‌اى كه با طلوعش، گاوها تحريك مى‌شوند، چيست؟» گفت: نمى‌دانم. حضرت فرمود: «راست گفتى.» بگو نام ستاره‌اى كه هرگاه پديدار گردد سگان تحريك مى‌شوند، چيست؟ گفت: نمى‌دانم، حضرت فرمود: «راست گفتى كه نمى‌دانى...» (٤٢) و روايات ديگرى كه از اين دست وجود دارد. (٤٣)

واضح است كه نمى‌توان تأثير داروها و غذاها و ديگر عناصر زمينى را انكار كرد، بلكه بعضى از تأثيرات اجرام آسمانى را نيز نمى‌توان انكار كرد، مانند تأثير ماه و برخى ستارگان بر جزرومد، شكل‌گيرى ميوه‌ها، رشد درختان، تقويت خاك و... .

نتيجه اين كه فرقى بين تأثير اجرام آسمانى و تأثير عوامل زمينى در پيدايش رويدادها، نيست و همان گونه كه دومى بااعتقادات و ضروريات دينى مخالفتى ندارد اوّلى نيز چنين است.

(٤٢) بحار الانوار، ج٥٨، ص٢١٩.
(٤٣) المكاسب المحرّمه، ص٢٧ و ٢٨.