٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨١ - تنجيم و ستارهشناسى آیة الله سيد محسن خرازى

قال: سمعت أبا عبداللّه‌ (ع) يقول: المنجّم ملعون، و الكاهن ملعون، و الساحر ملعونٌ و المغنية ملعونة، و من آواها و أكل كسبها ملعون، و قال (ع): المنجّم كالكاهن، و الكاهن كالساحر، و الساحر كالكافر، والكافر في النار؛

نصربن قابوس گفت: از امام صادق(ع) شنيدم كه فرمودند: منجّم ملعون است، و جادوگر ملعون است و كاهن ملعون است و زن آواز خوان ملعون است و كسى هم كه به آنها پناه دهد و از كسب آنها بخورد ملعون است. همچنين فرمود: «منجّم همانند كاهن و كاهن همانند جادوگر و جادوگر همانند كافر و كافر در آتش است». (٢٣)

روايات ديگرى كه بر ذمّ و تقبيح منجّم و تشبيه او به كاهن دلالت دارند، فراوانند. مى‌توان گفت: اين احاديث داراى چنين اطلاقى نيستند كه شامل آنچه ما در ابتدا ثابت كرديم شود؛ در نتيجه با رواياتى كه بر اخبار از اوضاع فلكى مبتنى بر حركت ستارگان مانند كسوف و خسوف و غير آنهاست، منافاتى ندارند.

علاوه بر اين، شواهدى در روايات وجود دارد كه دلالت مى‌كند مراد از منجّم كسى است كه به تأثير ستارگان اعتقاد و ايمان دارد و قضا و قدر خداوند تبارك و تعالى را تكذيب مى‌كند (٢٤) يا كسى است كه با علم خود، با خدا مخالفت مى‌كند و به زعم خود مى‌خواهد قضاى الهى را از مردم برگرداند (٢٥) يا كسى است كه از روى يقين و قطع وقوع حوادث را خبر مى‌دهد به گونه‌اى كه جايى براى استعانت از درگاه الهى باقى نمى‌گذارد.

از اين رو حضرت على(ع) در پاسخ كسى كه براساس پيش بينى نجومى، او را از سفرى منع كرد، فرمود:

«آيا تو گمان مى‌كنى كه ساعت سعدى را كه هركس در آن حركت كند از بدى در امان بوده و ساعت نحسى را كه هركس در آن حركت كند مبتلا به ضرر و


(٢٣) جامع الأحاديث، ج١٧، ص١٩٥.
(٢٤) همان، ص ٢٢١، ح١٨.
(٢٥) همان، ص ٢٣٣، ح٢٣.