فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧١ - ثبات و تغيير در احكام شرعى آیة الله جعفر سبحانى
براى كسانى كه مىخواهند از ارزشهاى اخلاقى آزاد بوده و رها از هر قيد و بندى، زندگى كنند. امروزه بسيارى از مردم، آزادى جنسى، آميختگى مردان و زنان، به كارگيرى انواع لهو و لعب، شرابخوارى، قمار بازى، ربا خوارى و ارتكاب هرگونه گناه را كه در جوامع غربى، بدون هيچ مانعى رواج دارد، مىبينند. از طرف ديگر ملاحظه مىكنند كه شارع، اين امور را تحريم كرده و قوانين صحيح اخلاقى و فطرت سالم، آنها را طرد نموده است. لذا توجيهى براى ارتكاب آنها و تسليم كامل در مقابل شهوات افسار گسيخته خود، جز اين كه به يكى از اين عناوين (مثل مقتضيات زمان) تمسك كنند، نمىبينند. هدف آنها از اين سخن جز ارتكاب گناه و فرو رفتن در شهوات نيست. همچنانكه اين عناوين مستمسك كسانى شده كه مىخواهند فرهنگ اصيل شرقى را نابود و شرق را تسليم رهنمودهاى غرب كرده و رابطه آن را نسبت با همه كرامتهاى قديم خود قطع كرده و آنها را بسپارند. در حالى كه دنياى قديم، كرامتى دارد كه به ما به ارث رسيده و دنياى جديد هم داراى زيباييهايى است. بايد از هريك از آنها، آنچه را كه شايسته دريافت و پيروى است گرفته شود، پس اين گونه نيست كه با هر چه قديمى است حتى خرافات، سوگند برادرى ياد شود و در مقابل هر چه جديد است، حتى اگر شرافت و كرامت او را نابود كند، سر تسليم فرود آورد.
بنابراين هركس كه خواستار حفظ كرامت انسان و ارزشهاى اخلاقى اوست، بايستى در پرتو عقل و فطرت، از ميان مقتضيات زمان، آنچه را كه برتر است انتخاب كند، نه اين كه عملش را پيوسته بر آن تطبيق دهد؛ زيرا مقتضيات زمان، وحى نيست كه به جامعه القاء شده و از هر گونه خطا و اشتباه مصون باشد. كسانى كه ـ بدون هيچ فكر و انديشهاى ـ مشتاقانه از غرب و تمدن غربى به بهانه مقتضاى زمان بودن، تقليد مىكنند نمىدانند كه بسيارى از انديشمندان و بزرگان غرب نيز حتميت و پيروى از مقتضاى زمان را قبول ندارند و نسبت به عواقب حركت در مسير اين تمدن، هشدار دادهاند. (٧)
والحمد للّه ربّ العالمين
(٧) به عنوان مثال يكى از اين انديشمندان، «الكسيس كارل» است. رجوع كنيد به كتاب او تحت عنوان «انسان، موجود ناشناخته».