بررسى تأليفات فقهى شهيد اوّل ما را قانع ساخت كه على رغم احتياطى كه شهيد در ازاى روايات موثقه طبق اصطلاح جديد، وكاربردهاى جدى تقسيم رباعى داشت، اما اين كاربردها بسيار محدود بودند. بنابراين نظريه شهيد با اين كه موافق شيوه حديثى مدرسه علاّمه بود، ولى هيچ گاه به واقعيتى تطبيقى و عملى در خور توجه تبديل نشده، تا بتواند حداقل در حد و اندازه‌هاى نتايج نظريه علاّمه باشد. شايد بتوان دليل آن را قرار داشتن شهيد، در فضايى دانست كه ما بين ـ چنان كه خواهيم گفت ـ ابتداى شكل‌گيرى نظريه خبر شيخ طوسى و عكس العمل‌هاى شديد اردبيلى و صاحب المدارك در برابر اين نظريه واقع شده است.

لذا اهتمام زيادى براى نظام قراين و عمل اصحاب و شهرت و مانند اين معيارها قائل بود، بر خلاف مثلاً صاحب المدارك، كه على رغم اهتمامش به نظريه جبر و وهن، اما كمتر از اين نظريه استفاده برد و همين امر موجب شد تا كاربرد تقسيم رباعى و شروط راوى در نظر او بيشتر نمايان گردد.

براى اينكه نظريه شهيد اوّل بيشتر روشن شود، شيوه برخورد او با اخبار آحاد را بررسى مى‌كنيم. او مى‌گويد:

در خبر واحد مقبول، اضافه بر شرايط معروف وشناخته شده، يارى جستن از قطع به مانند متن قرآن يا متن روايتى متواتر يا عموم آن دو و يا دليل عقل نيز، شرط است يا اين كه مى‌بايست روايت قابل قبول اصحاب باشد به طورى كه شيخ ابو جعفر آن را جزء رواياتى كه مخبر آنها معلوم است مى‌شمرد يا راوى آن را از جمله كسانى مى‌شمارد كه از روايت از راويان ضعيف پرهيز مى‌كند؛ به همين دليل اصحاب، مرسلات ابن ابى عمير و صفوان بن يحيى و احمد بن ابى نصر البزنطى را پذيرفته‌اند. زيرا اين افراد خبرى را ارسال نمى‌كنند، مگر از فرد قابل اعتماد و يا اين كه اكثر افراد به آن خبر عمل كرده باشند... . (٦٦)

(٦٦) شهيد اول، ذكرى الشيعه، ج١، ص٤٩.