فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٨ - فقه حاضر و امام غايب (ع) جستارى در كاستيهاى فقه در عصر غيبت مسعود امامى
خداوند عبادت مىشود، دولت حق بر سرتاسر جهان سلطنت مىنمايد، كره خاك مملوّ از عدل و داد مىگردد، زمين پارههاى گرانبهاى جگر خويش را بيرون مىريزد، آسمان بركات مادى و معنوى خود را نازل مىنمايد، عمرها طولانى، درختان پربار، انديشهها تابناك، دلها بى كينه و مردمان بى نياز مىگردند. (١)
اين همه بعد از ظهور پرسرور اوست. پس چگونه مىتوان از حكم خللناپذير ربوبيت پروردگار تخلّف نمود و جهانى آن چنانى را (كه به خواست خدا تنها به دست ذخيره الهى محقق خواهد شد) در غير جايگاه خويش تمنّا نمود؟!
اهل انتظار به نويد الهى اميد دارند و بدان دل بستهاند. و بر خويش تكيه نمىكنند و خود را بى نياز نمىيابند. در مقابل خواست خداوند سرسپرده و تسليم هستند و ديندارى چيزى جز اين نيست. از اين رو برترين اعمال انتظار فرج است.
چالشهاى دانش فقه
٥. پيچيدگى و دشوارى دانش اجتهاد و فقاهت در روزگار غيبت، گوياى دور ماندن آن از سرچشمه صاف و زلال عصمت مىباشد. احكامى كه در زبان صاحب شريعت و آموزگاران الهى به سادگى و روانى بيان مىگرديد، امروزه فقيهان در پيچ و خم اصطلاحات و استدلالات علومى همچون فقه، اصول، رجال، درايه و غيره به دنبال آن مىگردند. تلاش طاقت فرساى فقيهان كه تنها براى شاگردان مكتب فقاهت و اجتهاد ملموس است، جز در موارد ضرورى و قطعى كه گسترهاى كوتاه ودامنهاى اندك از فقه را در بر مىگيرد، داراى پشتوانه يقينى نمىباشد. هر چند برخى از ضروريات فقه، امروزه ضرورت خويش را از دست داده و از اهلش دليل مىطلبد.
از ديدگاه هر ناظر بيرونى هر جا كه سخن از اختلاف آرا و تشتّت انظار به ميان مىآيد حقيقت لااقل ميان اقوال و آرا گم گشته و ناپيداست. اگر چه اين احتمال مىرود كه حكم الهى را در وراى همه انديشهها و نظريات بايد جُست. حوزه اختلافات نيز تنها مسائل
(١) مضامين فوق برگرفته از آيات و روايات مىباشد.