٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٥ - فقه حاضر و امام غايب (ع) جستارى در كاستيهاى فقه در عصر غيبت مسعود امامى

در روايات مربوط به عصر غيبت فراوان بر اين واقعيت تلخ تأكيد شده است و اينك گوشه‌اى از آن اخبار:

عبداللّه‌ بن عطا از امام باقر (ع) سؤال مى‌كند كه چون قائم (ع) به پاخيزد، بر كدام سيره و روش ميان مردم رفتار خواهد كرد؟ حضرت مى‌فرمايد:

يهدم ما قبله كما صنع رسول اللّه‌ (ص) و يستأنف الإسلام جديداً (١) ؛ روش‌هاى پيش از خود را ويران مى‌سازد چنان كه رسول خدا(ص) چنين كرد و اسلام را از نو برپا خواهد نمود.

ابوبصير از امام باقر (ع) نقل مى‌كند كه حضرت ضمن روايتى فرمود:

يقوم القائم (ع) بأمرٍجديد، و كتاب جديد، و قضاء جديد... (٢) ؛قائم (ع) با فرمانى نو و كتابى نو و قضاوتى تازه به پا مى‌خيزد.

ابو حمزه ثمالى روايتى مانند اين، از آن وجود مقدس نقل نموده است. (٣)

محمد بن عجلان در روايتى از امام صادق (ع) نقل مى‌نمايد:

إذا قام القائم (ع) دعا الناس إلى الإسلام جديداً، و هداهم إلى أمر قد دثر فضلّ عنه الجمهور، و إنّما سمّى القائم مهديّاً لأنّه يهدي إلى أمر قد ضلّوا عنه (٤) ؛هنگامى كه قائم (ع) ظهور نمايد مردم را به اسلام در پيكرى نو دعوت مى‌نمايد، و آنان را به حقيقتى از دست رفته كه مردمان از آن دور افتاده‌اند هدايت مى‌سازد. تنها بدين جهت مهدى نام گرفته است كه هدايت به حقيقتى مى‌نمايد كه مردم از آن گمراه شده‌اند.

روايات فوق چنان وافي به مقصود است كه نيازى به شرح و بسط آنها ديده نمى‌شود و تنها به داورى انديشمندى عظيم القدر اكتفا مى‌كنيم. شهيد سعيد، مطهرى در يكى از آثار خود با توجه به باور مهدويت در اصلاح و بازسازى دين مى‌گويد:


(١) نعمانى، محمد بن ابراهيم، الغيبة، مكتبة الصدوق، تهران، ص٢٣٢. مجلسى، محمدباقر، بحارالانوار، مؤسسه الوفاء، بيروت، ١٤٠٣، چاپ دوم، ج٥٢، ص٣٥٢.
(٢) نعمانى، الغيبة، ص٢٣٣.
(٣) نعمانى، الغيبة، ص٢٣٥: «... يقوم بامرجديد، و سنّة جديده، و قضاء جديد».
(٤) مفيد، محمد بن نعمان، الارشاد، مؤسسه آل البيت (ع)، قم، ج٢، ص٣٨٣. مجلسى، بحارالانوار، ج٥١، ص٣٠.