٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٧ - فقه حاضر و امام غايب (ع) جستارى در كاستيهاى فقه در عصر غيبت مسعود امامى

انتظار مفهومى پربار و عميق است كه در ژرفاى خود، گوهرهاى گرانبهايى را پرورش مى‌دهد؛ «اميد»، «آمادگى»، «تلاش» و «بيدارى» مرواريدى درخشان اين بحر موّاج است كه كوته بينان از مشاهده آن محروم مانده‌اند و اين گنج خانه پُر بار را به خمودى و كسالت افترا بسته‌اند.

اما مرواريدهاى تابناك در ميانه اين گنجينه جاى گرفته كه اگر درخشش آن از گوهرهاى ديگر بيش نباشد كمتر نيست. صد افسوس كه برخى از دوستان نيز از رؤيت آن غافلند. انسان منتظر هيچ گاه وضعيت فعلى خود را مطلوب نهايى و كعبه آمال نمى‌يابد و پيوسته از آنچه دارد، و در آنچه به سر مى‌برد ناخشنود است. اگر غير از اين بود انتظار مفهوم و معنايى نمى‌يافت. آنان كه مست و دلخوش به دانسته‌ها و داشته‌هاى خويشند، هيچ گاه در افق آينده، چشم انتظار گشايشى نيستند. تنها كسانى تمنّاى فرج و گشايش را دارند كه خود را در تنگنا و محبس مى‌بينند.

انتظار رويى به سوى آينده دارد كه مالامال از اميد و آرزوست، و با چهره‌اى به حال مى‌نگرد كه انباشته از كاستى و نيستى است، و اين دو سوى يك حقيقتند كه فقدان يكى حكايت از نبود ديگرى دارد.

حكمت اينكه انتظار فرج برترين اعمال و عبادات مى‌باشد در اين است كه حقيقت آن، حقيقت عصاره دين خدا (كه گوهر يگانه تمامى اديان الهى است) مى‌باشد. محور دعوت تمامى پيامبران الهى، اقرار و اعتراف دل و زبان آدميان به ربوبيت تكوينى خداوند، و سرسپردگى مطلق در مقابل ربوبيت تشريعى اوست. اين حقيقت واحد كه در هر عصر توسط فرستاده‌اى از سفراى حق، به زبان قوم او و مناسب با حال و روز ايشان بيان شده، در دوران پر اضطراب غيبت به زبان «انتظار» بيان گرديده است. منتظران حقيقى سرسپرده تجلّى ربوبيت پروردگار متعال مى‌باشند. آنان اين واقعيت را پذيرفته‌اند كه خداوند سعادت آخرت را براى تمامى پيروان راستين پيامبران تضمين نموده، ولى از ميان خيل عظيم انبيا و اوصيا تنها در يك برهه، و فقط براى پيروان يك ولىّ، سعادت و امنيّت مادى و معنوى بى دغدغه دنيا را وعده داده است. فقط در دوران اوست كه دل‌ها يكدست مى‌گردد، تنها