ممكن است قول حق تنها نزد امام(ع) باشد و ساير اقوال مردود و باطل باشند، امّا بر امام(ع) واجب نيست حقيقت را ابراز نمايد، زيرا ما سبب غيبت او مى‌باشيم. هر چه از فيوض و بركاتى كه با حضور او مى‌توانستيم بهره‌مند شويم و به سبب غيبت از دست رفته است، به جهت ماست. اگر ما عوامل غيبت را منتفى سازيم او آشكار خواهد شد و ما از وجود او بهره‌مند مى‌گرديم، و او حقيقت نزد خويش را به ما خواهد رساند. (٢)

بيشتر فقيهان با مبناى اجماع لطفى مخالفت نموده و آن را ضعيف دانسته، بر اين نكته تأكيد نموده‌اند كه بر فرض وجوب لطف و هدايت از جانب خداوند و نمايندگان او بر بندگان، راهنمايى به گونه معمول و از راه‌هاى عادى مى‌باشد كه بيان اخبار و روايات براى اصحاب است. اگر مردم يا ستمگران سبب اختفاى امام (ع) و يا نابودى و تحريف اخبار گردند اين محروميت دامان آنان و ديگران را خواهد گرفت و بر امام (ع) جبران اين خسارت (كه ديگران منشأ آن بوده‌اند) لازم نيست. هر چند برخى از دانشمندان اساس قاعده وجوب لطف را زير سؤال برده‌اند و نعمت‌ها و فيوض الهى را جملگى تفضّل و رحمت او مى‌دانند. (٣)

پس فقيهان با مخالفت با اجماع لطفى به اين حقيقت اذعان نموده‌اند كه ممكن است خطاهاى آنان در عصر غيبت به هيچ شكل جبران و تصحيح نگردد و شيعيان تا زمان ظهور

(١) انصارى، فرائد الاصول، ص٥١.
(٢) طوسى، محمد بن حسن، عدة الاصول، مؤسسة آل البيت (ع)، قم، ج٣، ص٧٧.
(٣) كاظمى، خراسانى، فوائد الاصول، ج٣، ص١٥٠. بهسودى، مصباح الاصول، ج٢، ص١٣٨. خويى، سيد ابوالقاسم، اجود التقريرات (تقريرات درس آية اللّه‌ ميرزا محمد حسن نائينى)، مطبعة العرفان، صيدا، ج٢، ص٩٨.