است. على بن الحسن فضال، فطحى مذهب است ولى بيشتر رجال حديث، او را ثقه مى‌دانند (١) . محمد بن عبيداللّه‌ مجهول الحال است. محمد الطيار هم مجهول است؛ زيرا باقى ماندن محمد بن جعفر ابى طالب تا عصر امام صادق مشكل است. (٢)

٢. مرسل قمّاط از امام صادق (ع) :

انّه سئل عن الزكاة فقال: وضع رسول اللّه‌ (ص) الزكاة على تسعة و عفى عمّا سوى ذلك: الحنطة و الشعير و التمر و الزبيب و الذهب و الفضة و البقر و الغنم و الابل. فقال السائل: و الذرة، فغضب (ع) ثم قال: كان و اللّه‌ على عهد رسول اللّه‌ (ص) السماسم و الذّرة و الدخن و جميع ذلك، فقال: إنهم يقولون: انه لم يكن ذلك على عهد رسول اللّه‌ (ص) و انما وضع على تسعة لما لم يكن بحضرته غير ذلك، فغضب و قال: كذبوا فهل يكون العفوالاّ عن شيء قد كان ولا واللّه‌ ما أعرف شيئاً عليه الزكاة غير هذا، فمن شاء فليؤمن و من شاء فليكفر (٣)

از امام صادق (ع) در باره زكات سؤال مى‌شود، حضرت مى‌فرمايد: رسول خدا (ص) زكات را در نه چيز قرارداد و غير آن را بخشيد. گندم، جو، خرما، كشمش، طلا، نقره، گاو، گوسفند، و شتر. سؤال كننده پرسيد: ذرّت چطور؟ حضرت ناراحت شد و فرمود: به خدا قسم در عصر حضرت رسول (ص) كنجد، ذرّت، ارزن و همه حبوبات وجود داشت. سؤال كننده گفت: آنان مى‌گويند چون اينها در زمان رسول خدا (ص) نبوده او زكات را در نه چيز قرارداد. حضرت ناراحت شد و فرمود: دروغ مى‌گويند. آيا عفو جز از چيزى كه موجود است، امكان دارد؟ خير، به خدا قسم من چيزى غير از اين نه چيز كه زكات بر آن وضع شده باشد، نمى‌شناسم. هركس مى‌خواهد ايمان بياورد و هر كس مى‌خواهد كفر بورزد!

اين روايت را شيخ صدوق در معانى الاخبار از پدرش از محمد بن يحيى از محمد بن احمد از موسى بن عمر از محمد بن سنان از ابى سعيد القماط از (كسانى كه ذكر كرده) از امام صادق (ع) نقل مى‌كند.

(١) رجال النجاشى، ص١٨١؛ رجال المجلسى، ص٢٥٨.
(٢) كتاب الزكاة، ج١، ص١٥٣.
(٣) وسائل الشيعه، ج٦، ص٣٣.