مسلمانان قبل از حكومت خليفه سوم، در مسئله وضو اتفاق نظر داشته، در مورد مسح پاها يا شستن آن، اختلاف نظر بارزى نداشتند، اما از رواياتى كه از عثمان در بيان كيفيت وضو نقل شده، استفاده مى‌شود، آغاز اختلاف در اين زمينه در دوره خلافت اين خليفه آغاز شده است. مسلم در صحيحش برخى از اين اخبار را نقل مى‌كند و ما اينك به ذكر آنها مى‌پردازيم:

١. مسلم از حمران، يكى از موالى عثمان، نقل كرده است : براى عثمان بن عفان مقدارى آب براى وضو آوردم و او وضو گرفت. آن گاه گفت: گروهى از مردم از رسول خدا (ص) احاديثى نقل مى‌كنند كه نمى‌دانم چيست. آگاه باشيد من ديدم كه رسول خدا (ص) مثل من وضو گرفت. سپس گفت: هركس چنين وضو بگيرد، همه گناهان گذشته‌اش بخشوده مى‌شود و نماز و راه رفتنش تا مسجد، نافله محسوب مى‌شود. (١)

٢. مسلم از ابى انس روايت كرده است : عثمان به آرامى وضو گرفت، آن گاه گفت: آيا نمى‌خواهيد كيفيت وضوى رسول خدا (ص) را به شما نشان دهم؟ سپس هر بخش از اجزاى وضو را سه بار انجام داد.

قتيبه در روايتش افزوده است كه سفيان گفت: ابو نضر از ابى انس نقل كرده است كه در اين هنگام نزد عثمان جمعى از اصحاب رسول خدا (ص) حضور داشتند. (٢)

روايات ديگرى در بيان كيفيت وضوى رسول خدا (ص) به نقل از عثمان وجود دارد كه مسلم آنها را ذكر نكرده است، اما ديگران آورده‌اند. تمامى آنها اشاره دارند كه اختلاف نظر در زمينه كيفيت وضوى پيامبر اكرم(ص) در دوره خلافت عثمان روى داده است. اما اينكه سبب اختلاف چه بوده است، در ادامه به بيان آن خواهيم پرداخت.

قرآن، تنها مرجع و حافظ به هنگام اختلاف روايات است. قرآن بر ديگر كتب آسمانى، اشراف دارد و معيار حق و باطل آنهاست. آنچه در كتب آسمانى وجود دارد،

(١) صحيح مسلم به شرح نووى، ج٣، ص١١٥، شماره ٢٢٩.
(٢) همان، شماره٢٣٠.