شيخ انصارى مورد توجه و شناخت بوده است. نيز شهرت فوق العاده كفاية الاصول، بُعد فقهى وى را تحت تأثير قرارداده، حتى فعاليت‌هاى انقلابى وى در جريان مشروط، آشناتر از آثار فقهى ايشان است، كه اكنون درصدد معرفى آنيم.

اللمعات النيّرة فى شرح تكملة التبصرة

اين اثر تأليف استدلالى ممتازى بر شرح تكملة التبصره آخوند است اما آخوند خراسانى نتوانست آن را به پايان برساند، زيرا در اثناى كار ضايعه قلبى، دست وى را از دنيا كوتاه كرد. اين اثر از باب طهارت تا مقدارى از مكان مصلّى (نمازگزار) است. تاريخ ختم باب طهات، دوم شوال ١٣٢٩ (پنج ماه قبل از درگذشت است. (١)

اين اثر پيشتر ـ از درگذشت محقق خراسانى ـ ضمن رساله‌هاى فقهى وى، در بغداد، سال ١٣٣١ ق با عنوان «شذرات» به چاپ رسيده، اما بايد دانست محقق، خود اين نام را بر اثرش ننهاده است.

در اين اثر، محقق خراسانى گاه همرأى علامه حلى در «تبصره» بوده، برخى اوقات، نظريات علامه را نقد و ردّ كرده است. گفته مى‌شود محقق خراسان، در ابتدا اين اثر را از آغاز باب طهارت تا پايان ديات نوشته (مانند تبصره حلّى) اما بعد كه به شرح آن و آوردن دليل و برهان دست زده، چنان كه گفتيم، جز تا مقدارى از باب صلاة نتوانسته اثر را تكميل كند، زيرا درگذشته است.

اين اثر آخرين نوشته‌ى آخوند بوده، همزمان با آن، گرفتار جريانات مشروط بوده ؛ اين نيز علتى ديگر بوده كه وى را از تكيل اثر باز داشته است.

ويژگيهاى اثر

همان گونه كه گفته شد، محقق خراسانى در نگارش (تحرير) جديد كتاب، به ذكر استدلال و دلايل اقوال و احكام پرداخته، به شهرت، اتفاق نظر و اجماع فقيهان عنايت ويژه داشته، هر چند هر قولى از درجه‌ى اعتبار متفاوتى برخوردار است.

(١) مرگى در نور، عبدالحسين كفايى، (نوه معظم له)، ص٣٣٠.