فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥١ - معامله ربوى در حالت جهل و اضطرار سيد محسن خرازى

حرمت تكليفى و وضعى ربا روشن است، بحث در اين است كه آيا با عروض برخى عناوين ثانوى از قبيل اضطرار و جهل، اين حكم تغيير مى‌كند؟

حكم معامله ربوى در صورت اضطرار

صاحب جواهر از دروس شهيد اوّل نقل كرده: «اگر پرداخت كننده ربا مضطر باشد و چاره‌اى هم نداشته باشد، اقرب اين است كه حكم تحريم در حق او برداشته مى‌شود».

وى پس از نقل سخن شهيد اول، گفته است: «اين سخن در باره برخى مصاديق اضطرار، سخن خوبى است». (١)

شايد مراد او از عبارت «برخى مصاديق اضطرار» موردى است كه اضطرار به حدى برسد كه اكل مال غير جايز باشد. در هر صورت چندين اشكال به اين سخن وارد است:

١. وجهى براى تخصيص اين حكم به پرداخت كننده ربا وجود ندارد؛ زيرا با فرض