٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٩ - وضو در پرتو كتاب و سنّت

٤. بكير بن اعين، نقل كرده كه امام باقر (ع) فرمود: آيا وضوى رسول خدا(ص) را براى شما بگويم؟ آن گاه با دست راست مشتى آب برداشت و با آن صورتش را شست. بعد از آن با دست چپ مشتى آب برداشت و با آن دست راست را شست و سپس با دست راست مشتى آب برداشت و با آن دست چپ را شست و در آخر، با رطوبت دست‌ها سر و پاها را مسح كرد.» (١)

سخن پايانى :

١. تصريح قرآن به لزوم مسح پاها و اين كه شستن آنها موافق قرآن نيست.

٢. گروهى از برجستگان و مشاهير صحابه (كه حافظان سنّت و احاديث بوده‌اند) به هنگام وضو مسح مى‌كرده‌اند و به شدت با شستن پاها مخالفت نموده‌اند كه روايات انبوه آنها گذشت.

٣. امامان اهل بيت (ع) از جمله امام باقر (ع) و امام صادق (ع) كيفيت وضوى رسول خدا (ص) را بيان كرده‌اند كه ايشان به جاى شستن پاها، مسح مى‌كرده است.

٤. رواياتى كه بر شستن پاها دلالت دارند، برخى صحيح اند و برخى ضعيف، بلكه مى‌توان گفت روايات ضعيف بيشتر از روايات صحيح است. بنابراين بر فقيه لازم است با عرضه روايات شستن پاها بر كتاب و روايات مسح، به علاج آنها بپردازد.

٥. پيامبر (ص) به همه مسلمانان فرمان داد به سخنان اهل بيت (ع) تمسك كنند: «إني تارك فيكم الثقلين كتاب اللّه و عترتي» بنابراين چنگ زدن به احاديث آنان، فرمانبردارى از سخن پيامبرى است كه جز به حق چيزى نمى‌گويد. كسى كه به هر دو ميراث پيامبر تمسك كند، از گمراهى نجات مى‌يابد و كسى كه به يكى از آن دو تمسك كند، بر خلاف سخن پيامبر عمل كرده است.

على (ع) كه بابِ علم پيامبر است، قائل به مسح است. فخر رازى در مورد «اقتدا» به على (ع) مى‌گويد:


(١) همان، حديث ٢.