صحيح رسول خدا(ص) مقدّم نمى‌شمارد و اين نشانه تسليم در برابر خدا و رسول و كتاب و سنّت است. خداوند فرموده است: {يا ايها الذين آمنوا لاتقدّموا بين يَدى اللّه و رسوله و اتقوا اللّه إنّ اللَّه سميعٌ عليم} ؛ (١) اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! بر خدا و رسولش پيشى نگيريد و تقواى الهى پيشه كنيد كه خداوند، شنوا و داناست.

معناى آيه اين است كه با تحميل ديدگاهتان بر رسول و امت اسلامى، بر خدا و رسولش پيشى نگيريد. بديهى است كه مقدّم داشتن ادله استحسانى بر نص، پيشى گرفتن بر خدا و رسول اوست و چه خوب گفته است امام شافعى : «من استحسن فقد شرّع»؛ يعنى كسى كه از استحسان استفاده كند، تشريع كرده است.

بسيارى از بزرگان اهل سنّت آگاهند كه ظاهر آيه وضو يا صريح آن، بر مسح پاها دلالت دارد و به اين مطلب با وجدان، زبان و قلم خويش اعتراف كرده‌اند، اما تعبّد به مذهب پيشوايان چهارگانه و ديگران مانع شده به مضمون آيه عمل كنند و به جاى آنكه از قرآن پيروى نمايند، به روش موروثى خود عمل كرده‌اند. چنانچه از اوان كودكى بر اين انديشه پرورش نيافته بودند، اجتهادات خود را بر كتاب عزيز خداوند كه بر مسح دلالت دارد، مقدّم نمى‌داشتند و خود را از بند تقليد آزاد مى‌كردند. اينك به نمونه هايى از اين اجتهادها كه عقل و وجدان آزاد، آنها را بر نمى‌تابد، اشاره مى‌كنيم:

١. شستن، شامل مسح است

جصاص پنداشته به دليل اينكه آيه وضو مجمل است، بايد به احتياط عمل كرد و احتياط به شستن پاهاست كه شامل مسح هم مى‌شود؛ بر خلاف مسح كه شامل شستن نمى‌شود. وى با ادّعاى اتّفاق همه مسلمانان بر اين كه اگر كسى پاها را بشويد، واجبش را ادا كرده، از آيه وضو رفع ابهام كرده است. (٢)

اما اين ديدگاه مردود است؛ زيرا

(١) حجرات/١.
(٢) احكام القرآن، ج٢، ص٣٤٦.